Më 21 korrik 2012, u gjet trupi i pa jetë i shkrimtarit. Më 18 korrik 2012, Ali Podrimja ishte zhdukur pas një festivali të poezisë në Francë.
Nga Leonard Veizi
Në horizontin e poezisë shqipe, Ali Podrimja qëndron si një figurë e veçantë: poet i dhimbjes së përmbajtur, i simbolit të ngjeshur dhe i një gjuhe që shpesh flet më shumë në heshtje sesa në deklarim. Jeta e tij përfundoi në mënyrë të pazakontë dhe ende të mbështjellë me mister, duke i shtuar figurës së tij një dimension legjendar që shkon përtej letërsisë…
…I lindur më 28 gusht 1942 në Gjakovë, në një kohë lufte dhe pasigurie të thellë historike, Podrimja u rrit në një realitet të shënuar nga tronditje shoqërore dhe politike. Kjo përvojë e hershme do të bëhej bazë e ndjeshmërisë së tij poetike, ku dhimbja nuk shfaqet si retorikë, por si strukturë e brendshme e vargut.
Që në rininë e hershme, ai u formua në Prishtinë, ku studioi gjuhë dhe letërsi shqipe. Në vitin 1957 botoi poezinë e parë në revistën “Jeta e Re”, duke hyrë në një rreth letrar që do ta shënjonte thellësisht zhvillimin e tij artistik.
Poezia e tij e hershme u shfaq në një kohë tensioni të madh historik në Kosovë, ku përplasjet politike dhe dhuna institucionale krijonin një klimë të rëndë ekzistence. Në këtë kontekst, vargu i tij i parë ishte një akt i përmbajtur rezistence, ku fjala nuk bëhej thirrje e drejtpërdrejtë, por simbol i koduar i qëndresës:
Qaj rrafshi im i dashur, qaj!
Diellin tënd verbuar e kanë tytat.
E vatrat shkimbur deri më një…
Që nga përmbledhja e parë Thirrje, e deri te veprat e mëvonshme si Lum Lumi, Podrimja ndërtoi një univers poetik të përqendruar në simbol, metaforë dhe tension të brendshëm. Në këtë univers, fjala nuk është përshkrim, por shenjë; nuk është rrëfim, por kod.
Veprat e tij si Shamitë e përshëndetjeve, Sampo, Torzo, Zari dhe Buzëqeshje në kafaz e konsolidojnë atë si një nga zërat më modernë të poezisë shqiptare, ku vargu i lirë dhe gjuha e fragmentuar shërbejnë për të shprehur botën e ndërlikuar të njeriut bashkëkohor.
Kthesa e madhe në krijimtarinë e tij lidhet me përvojën personale të humbjes së djalit, Lumit, një tragjedi që u sublimua në një nga librat më të fuqishëm të poezisë shqipe, Lum Lumi. Në këtë vepër, dhimbja nuk është vetëm personale, por shndërrohet në metaforë universale të mungesës.
Podrimja është konsideruar poet modern në kuptimin e plotë të fjalës: ai çliroi poezinë shqipe nga struktura të ngurta metrike dhe nga retorika ideologjike, duke e zhvendosur drejt vargut të lirë, ironisë dhe shumëkuptimësisë. Tek ai, fjala nuk është më dekor, por mekanizëm i mendimit dhe i fshehjes njëkohësisht.
Poezia e tij, e përkthyer në shumë gjuhë, e ka bërë atë një zë të rëndësishëm edhe në letërsinë ndërkombëtare, duke e vendosur në dialog me traditën moderne evropiane të poezisë hermetike dhe ekzistenciale.
Jeta e tij përfundoi në mënyrë të papritur dhe ende të paqartë në 21 korrik 2012, pas një aktiviteti letrar në Francë. Trupi i tij u gjet disa ditë pas zhdukjes, duke lënë pas një pyetje të hapur që i shtohet mitit të tij poetik.
Në fund, Ali Podrimja mbetet jo vetëm një autor i rëndësishëm i poezisë shqipe, por një arkitekt i një gjuhe të brendshme, ku dhimbja, historia dhe heshtja bashkëjetojnë në një formë të vetme estetike. Vepra e tij nuk lexon kohën; ajo e përthith dhe e shndërron në kujtesë poetike.