Plakja është një proces kompleks që ndikon ndryshe tek çdo individ. Disa njerëz mbeten vitalë fizikisht dhe mendërisht edhe në moshë të avancuar, ndërsa të tjerët përjetojnë shenjat e plakjes më herët. Shkencëtarët kanë kërkuar prej kohësh faktorët që mund ta ngadalësojnë këtë proces – nga ushqyerja dhe aktiviteti fizik deri te angazhimi mendor.
Një studim i ri i madh, i publikuar në revistën Nature Aging nga Trinity College Dublin, tregon se njerëzit që flasin më shumë se një gjuhë plaken më ngadalë. Ekipi i hulumtimit, udhëhequr nga Agustín Ibanez, analizoi të dhëna shëndetësore nga mbi 86,000 njerëz nga 27 vende të BE-së.
Rezultatet treguan se përdorimi i rregullt i disa gjuhëve lidhet me një plakje më të ngadaltë, edhe pasi u morën parasysh faktorë të tjerë si arsimi, aktiviteti fizik dhe cilësia e ajrit. Sa më shumë gjuhë të flasësh, aq më i madh duket efekti mbrojtës. Studiuesit e shpjegojnë këtë si një lloj “trajnimi të trurit”, ku ndërrimi i vazhdueshëm i gjuhëve forcon rrjetet njohëse dhe rezervën kognitive të individit.
Ekspertët këshillojnë se shumëgjuhësia duhet të praktikohet që në moshë të re dhe të ruhet vazhdimisht, pasi fillimi i saj në pension mund të mos ketë të njëjtin efekt mbrojtës. Studimet e ardhshme synojnë të kuptojnë më mirë se kur dhe si shumëgjuhësia ndikon në plakje, dhe nëse kjo varet nga mosha e mësimit apo niveli i zotërimit të gjuhëve./MXH