Norvegjia është vendi me përhapjen më të madhe të makinave elektrike në botë, por një pjesë e konsiderueshme e konsumatorëve po shprehin shqetësime për automjetet kineze. Megjithatë, kjo nuk po e pengon rritjen e markave kineze në tregun norvegjez.
Makinat elektrike përbënin 97.8% të regjistrimeve të automjeteve të reja në Norvegji gjatë tetë muajve të parë të vitit 2026, sipas Federatës Norvegjeze të Rrugëve. Rreth një në katër makina elektrike të reja vjen nga marka në pronësi të plotë ose të pjesshme kineze.
Një sondazh i Shoqatës Norvegjeze të Automjeteve Elektrike, i zhvilluar me afro 15 mijë pronarë makinash elektrike, tregon se 31% e të anketuarve do të shmangnin blerjen e një marke kineze për arsye politike, nga 23% një vit më parë.
Shqetësimet lidhen veçanërisht me sigurinë e të dhënave dhe privatësinë. “Makinat e reja janë, në praktikë, kompjuterë mbi rrota”, tha Christina Bu, sekretare e përgjithshme e shoqatës, duke theksuar se konsumatorët po i kushtojnë gjithnjë e më shumë vëmendje origjinës së automjeteve dhe mënyrës se si përpunohen të dhënat.
Disa vite më parë, studiues norvegjezë të sigurisë zbuluan se një automjet i prodhuar nga NIO transmetonte të dhëna drejt Kinës. Teste të tjera në një autobus të prodhuar nga Yutong treguan se prodhuesi kishte akses në sistemin e kontrollit të mjetit, duke ngritur teorikisht edhe mundësinë e kontrollit ose çaktivizimit të tij në distancë.
Megjithatë, shqetësimet nuk kanë ndalur shitjet. Markat kineze si BYD, NIO dhe Dongfeng, si dhe marka në pronësi të kompanive kineze, përfshirë Volvo dhe Polestar, përbënin rreth 25% të regjistrimeve të reja elektrike në Norvegji në gjysmën e parë të vitit. Në vitin 2019, prania e tyre në treg ishte thuajse e papërfillshme.
Sipas Bu, kjo tregon se konsumatorët marrin në konsideratë disa faktorë njëkohësisht. Për disa prej tyre, çmimi dhe teknologjia janë vendimtare, ndërsa të tjerë shqetësohen më shumë për çështjet morale, ndarjen e të dhënave dhe sigurinë.
Markat kineze po fitojnë terren në Europë
Në vetëm pak vite, kompanitë kineze kanë kaluar nga një prani minimale në tregun norvegjez në grupin e dytë më të madh të markave sipas origjinës. Një raport i mëparshëm i shoqatës norvegjeze sugjeron se, nëse tendenca aktuale vazhdon, markat kineze mund të tejkalojnë ato europiane në Norvegji që në vitin 2027.
Fenomeni nuk kufizohet vetëm te Norvegjia. Në Bashkimin Europian, regjistrimet e automjeteve nga pesë grupe që përfshijnë marka kineze u rritën me rreth 71% në gusht, krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar. Pjesa e tyre e kombinuar në tregun europian u rrit nga 6.6% në 10.8%.
Ndër prodhuesit me rritjen më të shpejtë në BE ishin Leapmotor, me 211%, Chery me 201%, BYD me 129% dhe Geely Group me 24%. Në këtë kategori përfshihen edhe marka me origjinë europiane, si Volvo Cars, e cila është në pronësi të grupit kinez Geely.
Norvegjia mbetet shumë përpara BE-së në elektrifikimin e tregut. Në periudhën janar-gusht 2026, makinat elektrike përbënin 21.7% të regjistrimeve të reja në BE.
Edhe Tesla po përballet me një ndryshim qëndrimi
Në Norvegji ka rënë gjithashtu rezistenca politike ndaj Tesla-s. Sipas të njëjtit sondazh, përqindja e norvegjezëve që thanë se do ta shmangnin Teslën për arsye politike ra në 24%, nga 43% një vit më parë.
Shoqata e lidh këtë ndryshim me faktin se përfshirja politike e Elon Musk ka marrë më pak vëmendje gjatë këtij viti. Megjithatë, Tesla vazhdon të jetë marka më e shitur e makinave të reja në Norvegji, me 17.5% të regjistrimeve deri më 24 shtator 2026, sipas të dhënave të Federatës Norvegjeze të Rrugëve.