Last Updated on 14/08/2026 by EL
SHBA-ja dëshiron të dijë se sa besnik është secili aleat i NATO-s ndaj politikave të Donald Trump-it, përpara se të shkurtojë kapacitetet ushtarake që mbrojnë aleancën. Në një dokument të dërguar së fundmi anëtarëve të NATO-s – të parë nga Bloomberg, SHBA-ja shtron një sërë pyetjesh për të matur nivelin e mbështetjes ndaj qasjes së presidentit. A e ka mbështetur publikisht vendi politikën e jashtme të SHBA-së? Çfarë “kufizimesh” ka vendosur shteti për përdorimin e bazave të tij nga ushtria amerikane?
Dokumenti gjithashtu synon të vlerësojë nëse vendet shpenzojnë fonde te kontraktorët amerikanë të mbrojtjes, si dhe pyet nëse ato i kanë kundërshtuar publikisht rregulloret që “pengojnë” lidhjen e kontratave me firma amerikane. Në thelb, pyetja është: “A ka treguar vendi përputhshmëri me qasjen amerikane të përshkruar si ‘e fortë, e qartë dhe e heshtur’?” – duke iu referuar një deklarate të Sekretarit të Mbrojtjes, Pete Hegseth.
Aleatët e kanë kundërshtuar këtë veprim, duke e parë atë si një përpjekje për t’i detyruar ata të përafrohen ideologjikisht në këmbim të mbrojtjes së SHBA-së, sipas njerëzve të njohur me çështjen që kërkuan të mbeten anonimë për të diskutuar letrën private.
Lidhja e angazhimeve të gjata të sigurisë së Amerikës me një besnikëri të tillë do të përmbyste marrëdhënien transatlantike pas Luftës së Dytë Botërore, e cila u ndërtua mbi garancitë ushtarake amerikane që zëvendësuan shumë mosmarrëveshje politike. Tashmë, ekipi i Trump është përpjekur të forcojë forcat e krahut të djathtë në vende si Gjermania dhe Hungaria, ndërsa ofron trupa shtesë pasi një kandidat i preferuar fitoi presidencën në Poloni.
Pyetësori arrin disa javë pas shqyrtimit gjashtëmujor të administratës Trump të pranisë së saj ushtarake në Evropë, i cili pritet të përfundojë deri në dhjetor. Ky veprim i ka lënë aleatët e NATO-s të përgatiten për shkurtime të thella në mbështetjen amerikane, duke përfshirë trupat e stacionuara në Evropë dhe asetet ushtarake që SHBA-të do të dërgonin gjatë një sulmi. Një zyrtar i NATO-s konfirmoi se SHBA-të po punojnë me aleatët për shqyrtimin e saj, por nuk komentoi mbi letrën. Departamenti i Mbrojtjes nuk komentoi.
Dokumenti prek në mënyrë indirekte çështje të shumta që e kanë ndarë Uashingtonin nga aleatët e saj në NATO, duke përfshirë sulmet e SHBA-së ndaj Iranit, bastisjen për të kapur udhëheqësin venezuelas Nicolas Maduro dhe një shtytje evropiane për t’u dhënë kontrata mbrojtëse firmave lokale.
Pyetja në lidhje me mbështetjen publike për politikën e jashtme të SHBA-së, për shembull, përmend konkretisht “iniciativat” në Lindjen e Mesme dhe Hemisferën Perëndimore – të dyja zona ku Trump ka kryer sulme pa mbështetjen e NATO-s.
Pyetësori trajton gjithashtu çështjen e buxheteve të mbrojtjes, duke kërkuar dëshmi që tregojnë përmbushjen e objektivave për shpenzime më të larta dhe zëvendësimin e kapaciteteve ushtarake amerikane me ato evropiane. Veçanërisht, ai pyet nëse vendet po blejnë nga kompanitë amerikane dhe nëse janë shprehur kundër politikave të reja “të prodhuara në Evropë”./ET