Kanë kaluar 16 vjet që kur tre persona u ekzekutuan në të njëjtën ditë në SHBA, por më vonë të enjten, tre burra të dënuar për vrasje në shtete të ndryshme të SHBA-së do të përballen të gjithë me dënimin me vdekje.
Ekzekutimet e planifikuara të të burgosurve Anthony Darrell Hines, 66 vjeç, Jeremy Williams, 41 vjeç, dhe Carlos Cuesta-Rodriguez, 71 vjeç, përkatësisht në Tennessee, Alabama dhe Oklahoma, janë tregues të një rritjeje të ndjeshme të ekzekutimeve në të gjithë SHBA-në.
Vitin e kaluar, në vitin 2025, pati më shumë se katër herë më shumë njerëz të dënuar me vdekje sesa në vitin 2021, edhe pse juritë dhe publiku amerikan në përgjithësi u bënë gjithnjë e më të kujdesshëm ndaj përdorimit të tij.
Pra, çfarë po e nxit rritjen dhe a është publiku amerikan në hap me këtë trend?
Faktori Trump
Presidenti Donald Trump ka qenë prej kohësh një mbështetës i madh i dënimit me vdekje, duke e përshkruar dënimin me vdekje si “një mjet thelbësor për të penguar dhe ndëshkuar ata që do të kryenin krimet dhe aktet më të urryera të dhunës vdekjeprurëse kundër qytetarëve amerikanë”.
Në vitin 2020, gjatë mandatit të tij të parë, ai i dha fund një moratoriumi gati dydekadësh mbi dënimin me vdekje federal, duke urdhëruar 13 ekzekutime gjatë një periudhe gjashtëmujore.
Ndërsa moratoriumi u rikthye nën Presidentin Biden, në ditën e parë të mandatit të dytë të Trump në vitin 2025, ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv që rivendosi dënimin me vdekje. Megjithatë, që kur ai e nënshkroi atë, nuk janë kryer ekzekutime federale. Në SHBA, si qeveria federale ashtu edhe autoritetet lokale të shteteve mund të urdhërojnë ekzekutime.
Nën administratën Trump, Departamenti i Drejtësisë ka zgjeruar gjithashtu protokollet për të përfshirë mënyra shtesë të ekzekutimit, të tilla si me pushkatim, dhe injeksione vdekjeprurëse të ripërdorura. Agjencia tha në prill se ka përmirësuar gjithashtu proceset e brendshme për të përshpejtuar rastet e dënimit me vdekje.
Urdhri ekzekutiv i Trumpit i inkurajoi gjithashtu shtetet të kërkonin dënimin me vdekje për çdo krim federal kur vritet një oficer i zbatimit të ligjit dhe udhëzoi prokurorin e përgjithshëm të siguronte që shtetet të kenë një furnizim të mjaftueshëm me ilaçe për injeksione vdekjeprurëse, duke lehtësuar aftësinë e shteteve për të kryer dënimin me vdekje.
Por ndikimi i tij i vërtetë nuk do të dihet për disa vite, tha Justin Mazzola, zëvendësdrejtor për kërkime në Amnesty International USA, e cila kundërshton dënimin me vdekje.
“Për shkak të kohëzgjatjes që duhet për të zhvilluar çështjen aktuale, dhe pastaj edhe të gjitha apelimeve që bëhen pasi të ketë një dënim”, tha ai./mxh