Last Updated on 10/08/2026 by EL
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se do të kërkojë dëmshpërblime nga Irani si pjesë e çdo marrëveshjeje për përfundimin e luftës, duke përfshirë jo vetëm dëmet e shkaktuara gjatë konfliktit aktual, por edhe sulme të mëparshme që Uashingtoni ia atribuon Teheranit.
Negociatat për përfundimin e luftës dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit janë bllokuar, ndërsa kërkesat e reja të Trump rrezikojnë ta bëjnë edhe më të vështirë arritjen e një marrëveshjeje të shpejtë. Deklarata e presidentit amerikan erdhi pasi Irani këmbënguli se pagesa e dëmshpërblimeve të luftës nga Shtetet e Bashkuara duhet të jetë një kusht paraprak për përfundimin e konfliktit.
“Edhe unë po kërkoj kompensim nga Irani”, deklaroi Trump, duke sqaruar se kërkesa amerikane do të përfshijë dëmet e shkaktuara gjatë luftës aktuale, por edhe sulme ndaj objektivave amerikane që datojnë më shumë se dy dekada më parë. Ai përmendi gjithashtu kompensime për familjet e protestuesve iranianë të vrarë nga autoritetet gjatë 50 viteve të fundit.
Në një tjetër deklaratë, Trump tha se Republika Islamike duhet të mbajë përgjegjësi edhe për vdekjet dhe dëmet që, sipas tij, ka shkaktuar në Liban, Siri, Jemen dhe Gaza. “Këto kërkesa do të përfshihen fuqishëm në çdo dhe të gjitha negociatat e ardhshme me Iranin”, theksoi presidenti amerikan.
Trump kishte kërcënuar javën e kaluar se Shtetet e Bashkuara mund ta godisnin Iranin “shumë fort”, duke lënë të hapur mundësinë e sulmeve edhe ndaj infrastrukturës civile. Megjithatë, ai më pas ndryshoi tonin dhe la të kuptohej se një marrëveshje paqeje mund të ishte pranë. Gjatë fundjavës, Trump tha se po e mbante një qasje më të përmbajtur ndaj konfliktit, duke sinjalizuar se ishte i gatshëm të linte presionin ekonomik mbi Iranin të rritej, në vend që të ndërmerrte sulme të tjera ushtarake.
Sipas medias amerikane Axios, Trump nuk shprehu zhgënjim të drejtpërdrejtë për vonesat e Iranit në arritjen e një marrëveshjeje për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Ndërkohë, Teherani kërkon që Shtetet e Bashkuara fillimisht të ndalojnë bllokadën ndaj porteve iraniane dhe të heqin sanksionet ndaj industrisë së naftës.
Bllokimi i Ngushticës së Hormuzit nga Irani ka shkaktuar rritje të fortë të çmimeve të karburanteve dhe ka tronditur ekonominë globale, duke shtuar presionin ndaj administratës Trump përpara zgjedhjeve afatmesme në SHBA në nëntor. Në deklaratat e tij, Trump iu referua edhe bombardimit të anijes amerikane USS Cole në vitin 2000, për të cilin ai më parë ka thënë se Irani “ndoshta ishte i përfshirë”.
Riorganizim i rëndësishëm në ushtrinë iraniane
Ndërkohë, udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ka bërë ndryshime të rëndësishme në drejtimin ushtarak të vendit. Të hënën, ai emëroi gjeneralin e Gardës Revolucionare, Ali Abdollahi, në postin e shefit të shtabit të forcave të armatosura, ndërsa gjeneralmajori Ahmad Vahidi u emërua komandant i përgjithshëm i Gardës Revolucionare Islamike. Abdollahi kishte drejtuar më parë Khatam al-Anbiya, komandën qendrore ushtarake të Iranit, e cila koordinon operacionet mes degëve të ndryshme të forcave të armatosura. Këto janë emërimet e para të rëndësishme ushtarake të Khameneit që prej marrjes së postit të udhëheqësit suprem në fillim të luftës, pas vdekjes së babait të tij në sulmet amerikano-izraelite. Abdollahi është shfaqur me një retorikë të ashpër gjatë konfliktit. Në fillim të këtij muaji, ai paralajmëroi vendet fqinje të Iranit se çdo shtet që do të shërbente si “mburojë mbrojtëse” për Shtetet e Bashkuara do të përfshihej nga flakët e luftës.