Një studim i publikuar në vitin 2025 në revistën shkencore “JAMA”, i kryer me 4 285 të rinj amerikanë, evidentoi se përdorimi i lartë ose në rritje i rrjeteve sociale, i shoqëruar me karakteristika të ngjashme me varësinë, lidhej me një rrezik më shumë se dyfish më të lartë për sjellje vetëvrasëse, krahasuar me përdorimin e ulët, shkruan salute.it.
Studimi nuk provon se rrjetet sociale janë shkaku i drejtpërdrejtë i këtyre sjelljeve, por nënvizon rëndësinë e identifikimit të shenjave konkrete, si pamundësia për të ndërprerë përdorimin, sjelljet kompulsive dhe shqetësimi kur nuk është e mundur qasja në platforma.
Ndërkohë, koha totale e kaluar para ekraneve, e matur në fillim të studimit, nuk shfaqi të njëjtën lidhje me rrezikun e sjelljeve vetëvrasëse.
Shoqata Amerikane e Psikologjisë ka tërhequr gjithashtu vëmendjen ndaj rreziqeve që lidhen me lëvizjen e pafundme në përmbajtjet digjitale dhe njoftimet e vazhdueshme, veçanërisht për të rinjtë që janë ende duke zhvilluar aftësinë për të kontrolluar impulset.
Komisioni Evropian shqyrton projektimin e TikTok
Sipas analizës, familjet nuk mund të mbajnë të vetme barrën e parandalimit, ndërsa platformat duhet të marrin përgjegjësi për mënyrën se si projektimi i tyre mund të nxisë përdorimin kompulsiv.
Në shkurt të vitit 2026, Komisioni Evropian ngriti paraprakisht shqetësime ndaj TikTok për elemente të projektimit që mund të nxisin përdorimin kompulsiv, duke vlerësuar si të pamjaftueshme edhe masat e kontrollit prindëror të shqyrtuara.
Në Shtetet e Bashkuara, një marrëveshje me kompaninë Meta, e njoftuar në gusht dhe e kushtëzuar nga miratimi gjyqësor, parashikon kufizime të përdorimit dhe të njoftimeve për të miturit. Ndërsa Australia ka vendosur detyrime për platformat përkatëse, me qëllim pengimin e hapjes ose mbajtjes së llogarive nga personat nën moshën 16 vjeç.
Këto masa mbeten objekt vlerësimi për sa i përket efektivitetit të tyre, por tregojnë se parandalimi nuk mund të mbështetet vetëm te prindërit.
Kërkohet një konsensus shkencor për varësitë digjitale
Autori i analizës, i cili drejtoi tryezën tekniko-shkencore për varësitë digjitale në kuadër të punës së Departamentit për Politikat Kundër Drogave dhe Varësive të Tjera, thekson nevojën për udhëzime të përbashkëta në fushën e parandalimit dhe trajtimit.
Në cilësinë e presidentit të Urdhrit të Psikologëve të rajonit të Markeve, ai synon t’i propozojë Këshillit Kombëtar dhe urdhrave të tjerë territorialë organizimin e një konference konsensusi, ku të marrin pjesë shoqata shkencore, universitete dhe profesionistë të shërbimeve shëndetësore.
Qëllimi është të përcaktohen kritere të përbashkëta për dallimin mes përdorimit intensiv, përdorimit problematik dhe çrregullimeve, si dhe për vlerësimin e gjendjeve psikologjike të lidhura me to dhe përzgjedhjen e ndërhyrjeve mbi bazën e provave shkencore.
Sipas autorit, edhe psikologët duhet të marrin një angazhim konkret, duke shmangur si vendosjen e diagnozave pa vlerësim të plotë, ashtu edhe mohimin e problemit.
Ai thekson se pas çdo debati publik mund të jetë një prind që po përpiqet të kuptojë nëse fëmija i tij ka nevojë për ndihmë. Për këtë arsye, pranimi i kompleksitetit të problemit dhe ofrimi i orientimit të bazuar në prova shkencore janë thelbësore për të nxitur familjet të kërkojnë mbështetje profesionale./mxh