Përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Lindjen e Mesme mbetën në një ngërç të plotë të martën, me SHBA-të skeptike ndaj propozimit të ri të Teheranit për të hapur Ngushticën e Hormuzit.
Kalimi strategjik i rëndësishëm mbetet praktikisht i mbyllur, nën një bllokadë të dyfishtë, me pasoja serioze për transportin detar ndërkombëtar dhe ekonominë globale.
Negociatat midis Uashingtonit dhe Teheranit duket se kanë ngecur, pavarësisht faktit se një armëpushim ka qenë në fuqi për tre javët e fundit.
Ngushtica e Hormuzit mbetet de facto e mbyllur nga Irani, ndërsa SHBA-të vazhdojnë të bllokojnë portet iraniane, duke paralizuar në mënyrë efektive transportin detar.
Rivendosja e lundrimit të lirë përmes kalimit, i cili është thelbësor për tregtinë globale të naftës dhe gazit, është një çështje kyçe në zgjidhjen e konfliktit, i cili shpërtheu më 28 shkurt me bombardime të gjera amerikane dhe izraelite të Iranit.
“Ne nuk e konsiderojmë luftën të mbaruar”, tha zëdhënësi ushtarak Amir Akraminia për televizionin shtetëror iranian, duke nënvizuar tensionin e vazhdueshëm.
Propozimi i fundit i Teheranit u diskutua në Uashington nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe këshilltarët e tij kryesorë të sigurisë kombëtare.
Sipas informacioneve nga CNN dhe Wall Street Journal, të cilat nuk u mohuan nga zyrtarët amerikanë, Trump thuhet se vlerësoi se kishte pak shanse për të pranuar propozimin.
Pala iraniane kërkon që SHBA-të të heqin dorë nga “kërkesat e tyre të paligjshme dhe të paarsyeshme”, duke theksuar se nuk është më “në pozicion për të diktuar politika për kombet e pavarura”.
Sipas Axios, në informacionin e transmetuar gjithashtu nga agjencia IRNA, propozimi i Teheranit parashikon hapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe përfundimin e luftës, me negociatat mbi programin bërthamor që do të pasojnë në një fazë të dytë.
Parlamenti iranian po përgatit legjislacionin që do t’u jepte forcave të armatosura kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.
Plani do të ndalonte anijet e lidhura me Izraelin të kalonin nëpër të dhe do të vendoste tarifa tranziti, të pagueshme në rialë iranianë.
“Ne nuk mund t’i tolerojmë iranianët që përpiqen të krijojnë një sistem ku ata vendosin se kush mund të përdorë një rrugë ujore ndërkombëtare”, tha Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, për Fox News.
Sipas organizatës amerikane Soufan, Teherani beson se rritja e çmimeve ndërkombëtare të naftës dhe mungesat e mundshme do të ushtrojnë presion mbi Donald Trump që të pranojë një zgjidhje kompromisi.
Nga ana tjetër, Uashingtoni duket se po vë bast mbi bllokimin e porteve iraniane për të detyruar udhëheqjen iraniane të bëjë lëshime, një vlerësim që shumë ekspertë e konsiderojnë të pasaktë.
Donald Trump sulmoi kancelarin gjerman Friedrich Merz përmes platformës Truth Social, duke e akuzuar atë se “nuk di për çfarë po flet” në lidhje me Iranin.
Merz kishte deklaruar se SHBA-të “nuk kanë strategji” dhe se Teherani po e “poshtëron” SHBA-të.