18 tetor 1977
Përgatiti: Leonard Veizi
Në vitet ’70, Gjermania Perëndimore u trondit nga një valë terrorizmi të brendshëm. Organizata Frakcioni i Ushtrisë së Kuqe (Rote Armee Fraktion – RAF), e themeluar në vitin 1970 nga Andreas Baader, Ulrike Meinhof, Gudrun Ensslin dhe Horst Mahler, ishte një grup me ideologji marksiste-leniniste dhe anti-imperialiste. Ata besonin se Republika Federale e Gjermanisë ishte një shtet “neo-fashist” nën ndikimin e kapitalizmit amerikan, dhe e shihnin veten si luftëtarë kundër sistemit borgjez dhe NATO-s.
Grupi zhvilloi një seri sulmesh, atentatesh, vrasjesh dhe rrëmbimesh që tronditën opinionin publik, duke përfshirë sulme ndaj bankave, stacioneve policie, dhe përfaqësuesve të biznesit e shtetit.
Radikalizimi
Në vitin 1972, drejtuesit kryesorë të RAF-it u arrestuan pas një ndjekjeje të gjatë nga policia gjermane. Ata u burgosën në Burgun e Sigurisë së Lartë të Stammheim-it pranë Stuttgartit. Por edhe nga burgu, ndikimi i tyre vazhdoi përmes brezit të dytë të militantëve, të cilët nisën të kërkonin lirimin e tyre me çdo kusht.
Rrëmbimi i Hans Martin Schleyer-it
Më 5 shtator 1977, RAF ndërmori një nga aksionet më të bujshme në historinë e saj: rrëmbimin e Hans Martin Schleyer-it, president i Federatës së Punëdhënësve Gjermanë (BDI) dhe Federatës së Industrisë Gjermane (BDA).
Schleyer përfaqësonte në sytë e RAF-it vetë “sistemin kapitalist”, pasi kishte qenë edhe ish-anëtar i Partisë Naziste gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Në atë ditë, një grup militantësh të RAF-it bllokuan autokolonën e tij në Köln. Pas një përplasjeje të armatosur, ata vranë shoferin dhe tre truprojat e tij dhe e rrëmbyen Schleyer-in.
Kërkesa e RAF-it ishte e qartë: lirimi i 11 anëtarëve të burgosur të organizatës, përfshirë Baader, Ensslin dhe Raspe. Qeveria gjermane, e udhëhequr nga Kancelari Helmut Schmidt, refuzoi të dorëzohej ndaj kërkesës.
Kriza e rrëmbimit të “Lufthansa 181”
Në mes të krizës, më 13 tetor 1977, një grup tjetër terrorist, i lidhur me Frontin Popullor për Çlirimin e Palestinës (PFLP), rrëmbeu avionin Lufthansa “Landshut” me 86 pasagjerë në bordin e tij. Kjo ishte pjesë e së njëjtës strategji presioni për të detyruar lirimin e anëtarëve të RAF-it.
Avioni u ul në disa vende, duke përfshirë Adenin dhe Mogadishun (Somali). Pas një ndërhyrjeje spektakolare të forcave elitare GSG 9 më 18 tetor 1977, pasagjerët u liruan dhe terroristët u neutralizuan.
Vdekjet misterioze në burgun Stammheim
Të nesërmen e operacionit të Mogadishus, më 19 tetor 1977, ndodhi një tjetër ngjarje e tronditshme: Andreas Baader, Gudrun Ensslin dhe Jan-Carl Raspe u gjetën të vdekur në qelitë e tyre në burgun Stammheim.
Autoritetet zyrtare shpallën se bëhej fjalë për vetëvrasje të sinkronizuar, por shumë mbështetës të majtë e konsideruan si ekzekutim të fshehtë nga shteti.
Ekzekutimi i Hans Martin Schleyer-it
Pas publikimit të lajmit për vdekjet e udhëheqësve të RAF-it, rrëmbyesit e Schleyer-it deklaruan se “gjykata popullore” kishte dhënë vendimin e saj.
Më 19 tetor 1977, Hans Martin Schleyer u ekzekutua me plumba automatiku dhe trupi i tij u gjet në bagazhin e një makine në Mulhouse të Francës, pranë kufirit gjerman.
Vrasja e tij shënoi kulmin e asaj që u quajt “Vjeshta Gjermane” — periudha më e errët e pasluftës në Gjermani, e karakterizuar nga terror, pasiguri dhe përplasje ideologjike.
Pasojat
Qeveria gjermane reagoi me ashpërsi të madhe ndaj çdo forme terrorizmi të brendshëm. RAF u dobësua rëndë, por nuk u zhduk menjëherë; ajo vazhdoi aktivitetin deri në fund të viteve ’90, megjithëse me fuqi gjithnjë e më të vogël.
“Vjeshta Gjermane” mbetet një simbol i përplasjes mes idealizmit radikal dhe shtetit demokratik, një periudhë ku Gjermania u detyrua të përballej me demonët e saj historikë — autoritarizmin, fajin kolektiv dhe frikën nga kthimi i ekstremizmit.
Filmi “Der Baader Meinhof Komplex”
Ngjarjet e “Vjeshtës Gjermane” dhe historiku i RAF-it u shndërruan në film nga regjisori Uli Edel në vitin 2008, me titullin: “Der Baader Meinhof Komplex” ose i ardhur në shqip si: Kompleksi Baader-Meinhof. Filmi, i bazuar në librin e gazetarit Stefan Aust, është një rikrijim historik i saktë dhe dramatik i ngjarjeve midis viteve 1967–1977, duke përfshirë: themelimin e RAF-it, aksionet terroriste, arrestimet e liderëve, dhe fundin tragjik të “Vjeshtës Gjermane”.
Në kastin e aktorëve kryesorë janë: Moritz Bleibtreu si Andreas Baader, Martina Gedeck si Ulrike Meinhof, Johanna Wokalek si Gudrun Ensslin, Bruno Ganz si Horst Herold (shefi i policisë federale)
Filmi mori nominim për Oscar si Filmi më i mirë i huaj dhe u vlerësua për realizmin e ftohtë dhe saktësinë historike me të cilën paraqet tensionin politik e moral të asaj kohe.
Trashëgimia kulturore dhe politike
“Vjeshta Gjermane” është sot një kapitull thelbësor në historinë e demokracisë gjermane. Ajo solli ndryshime të mëdha në: ligjet kundër terrorizmit, sigurinë publike dhe etikën e shtetit demokratik në përballje me dhunën politike.
Në kulturën gjermane, ajo periudhë përfaqëson një kohë të humbjes së pafajësisë – kur idealizmi i majtë i viteve ’60 u kthye në ekstremizëm të përgjakshëm.