Më 1 mars 1953, në vilën e tij në Kuntsevo, pranë Moskës, diktatori sovjetik Joseph Stalin u gjet i shtrirë në dysheme, pa ndjenja. Goditja cerebrale që kishte pësuar do ta fuste në një gjendje kome nga e cila nuk do të zgjohej më. Katër ditë më vonë, më 5 mars, ai do të shpallej i vdekur, duke mbyllur një nga kapitujt më të errët dhe më vendimtarë të shekullit XX.
Natën e 28 shkurtit drejt 1 marsit, Stalini kishte darkuar me disa nga bashkëpunëtorët e tij më të afërt. Të nesërmen, truprojat u shqetësuan nga heshtja e pazakontë në rezidencë, por për orë të tëra askush nuk guxoi të hynte në dhomën e tij pa urdhër. Klima e frikës që ai vetë kishte kultivuar për dekada e kishte paralizuar rrethin e tij të ngushtë. Vetëm në mbrëmje, pasi nuk kishte asnjë lëvizje, roja hyri dhe e gjeti të rrëzuar, të paralizuar nga një hemorragji cerebrale masive.
Mjekët u thirrën me vonesë. Ironikisht, shumë prej specialistëve më të mirë sovjetikë ishin arrestuar muaj më parë në kuadër të asaj që njihet si “Komploti i Mjekëve”, një fushatë paranojake e regjimit kundër mjekëve hebrenj, të akuzuar për sabotim. Ndihma mjekësore erdhi tepër vonë për ta shpëtuar.
Më 5 mars 1953, autoritetet e Bashkimi Sovjetik njoftuan zyrtarisht vdekjen e udhëheqësit. Lajmi tronditi vendin dhe botën. Për disa ishte fundi i “babait të popujve”, për të tjerë fundi i një tiranie që kishte lënë pas miliona viktima përmes spastrimeve, kampeve të punës dhe urive të mëdha.
Vdekja e Stalinit hapi një betejë të brendshme për pushtet në Kremlin. Brenda pak vitesh, nën drejtimin e Nikita Khrushchev, do të nisnin proceset e destalinizimit dhe denoncimi publik i krimeve të epokës së tij. Megjithatë, trashëgimia e Stalinit mbeti e thellë: ai kishte udhëhequr Bashkimin Sovjetik drejt fitores në Luftën e Dytë Botërore, por me një kosto njerëzore të jashtëzakonshme.
1 marsi 1953 nuk ishte thjesht dita kur një njeri ra në koma; ishte çasti kur një sistem i ndërtuar mbi frikën filloi të lëkundej nga brenda. Katër ditë më pas, me ndalimin e zemrës së tij, nisi një epokë e re në historinë sovjetike dhe në ekuilibrat e Luftës së Ftohtë.