Last Updated on 09/09/2025 by adminfjala
Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, në Shqipëri u vendos pushteti i Partisë Komuniste (më vonë PPSH), i udhëhequr nga Enver Hoxha.
Zgjedhjet e 2 dhjetorit 1945, të cilat u zhvilluan pa opozitë reale, i dhanë Komunistëve kontroll të plotë mbi shtetin.
Monarkistët, nacionalistët dhe grupe të tjera politike si Balli Kombëtar ose Legaliteti u përjashtuan nga jeta politike dhe u shpallën armiq të regjimit.
Në veri, ku baza sociale e Legalitetit (mbështetësit e Mbretit Zog) ishte më e fortë, nisi të rritej pakënaqësia dhe u organizuan grupe të armatosura kundërshtare.
Përgatitjet për kryengritje
Lëvizja u përgatit kryesisht nga mbështetës të Legalitetit dhe elementë të tjerë antikomunistë, të cilët kishin shpresë për ndërhyrjen e forcave perëndimore.
Zona e Shkodrës, për shkak të traditës antikomuniste dhe lidhjeve me Malësinë, u bë qendra e organizimit.
Postriba, një fshat pranë Shkodrës, u zgjodh si pikënisja e kryengritjes.
Ngjarjet e 9 shtatorit 1946
Rreth 250–300 kryengritës u mblodhën në Postribë dhe rrethinat e saj, duke synuar të merrnin kontrollin e Shkodrës dhe të nxisnin një kryengritje më të gjerë në gjithë Shqipërinë.
Kryengritësit sulmuan garnizonet lokale dhe postat e forcave të Sigurimit e të Ushtrisë.
Por autoritetet komuniste ishin të përgatitura: Sigurimi i Shtetit dhe njësitë partizane reaguan me shpejtësi, duke neutralizuar lëvizjen që në orët e para.
Shuarja dhe represioni
Kryengritja u shtyp brenda ditës.
Disa dhjetëra kryengritës u vranë gjatë përplasjes, ndërsa shumë të tjerë u kapën.
Pas saj, regjimi ndërmori një fushatë të ashpër ndëshkuese:
U arrestuan qindra vetë në Shkodër dhe rrethina.
Disa nga udhëheqësit e lëvizjes u pushkatuan publikisht.
Popullsia lokale u fut nën një kontroll të hekurt nga Sigurimi.
Pasojat politike
Kryengritja e Postribës u bë lëvizja e parë e armatosur kundër regjimit komunist pas Luftës së Dytë Botërore në Shqipëri.
Ajo tregoi se pakënaqësia ndaj regjimit ishte e madhe, por gjithashtu se pushteti i ri komunist ishte tashmë i konsoliduar dhe i mbështetur nga forca represive shumë efikase.
Propaganda komuniste e paraqiti kryengritjen si “komplot i reaksionit të brendshëm dhe agjentëve të huaj”, duke e përdorur për të justifikuar represionin ndaj opozitarëve.
Rëndësia historike
Kryengritja e Postribës është simbol i rezistencës së hershme antikomuniste në Shqipëri.
Megjithëse e shtypur shpejt, ajo hapi rrugën për veprime të tjera të armatosura në dekadat e mëvonshme (sidomos në Veri), duke treguar se vendosja e regjimit komunist nuk u pranua unanimisht.
Sot ajo kujtohet si shprehje e kundërshtimit të parë popullor ndaj diktaturës së re.
Përgatiti: L.Veizi