Në vitin 1959 merr fund me sukses Revolucioni Komunist Kubanez, një proces i gjatë dhe i dhunshëm që zgjati rreth gjashtë vjet dhe që ndryshoi rrënjësisht historinë politike të Kubës dhe ekuilibrat gjeopolitikë të hemisferës perëndimore. Revolucioni u udhëhoq nga Fidel Kastro, i mbështetur nga bashkëpunëtorët e tij më të afërt, ndër ta figura tashmë legjendare e Ernesto “Che” Guevara, si dhe Camilo Cienfuegos dhe drejtues të tjerë guerilas.
Kryengritja nisi pas grushtit të shtetit të Fulgencio Batistës në vitin 1952, i cili përmbysi rendin kushtetues dhe vendosi një regjim autoritar, të lidhur ngushtë me interesat ekonomike amerikane. Kuba e asaj kohe karakterizohej nga pabarazi ekstreme sociale, korrupsion i përhapur, represion politik dhe varësi e thellë ekonomike nga Shtetet e Bashkuara. Në këtë kontekst, revolucioni u perceptua nga një pjesë e madhe e popullsisë si shpresë për drejtësi shoqërore dhe sovranitet kombëtar.
Pas dështimit fillestar të sulmit ndaj kazermës Moncada në vitin 1953 dhe periudhës së burgimit, Fidel Kastro u rikthye në Kubë në vitin 1956 me jahtin Granma, duke nisur luftën guerilase nga malet e Sierra Maestra. Aty u formua bërthama e forcave revolucionare, të njohura si Barbudos (mjekroshët) – emër që u bë simbol i qëndresës, thjeshtësisë dhe luftës kundër pushtetit të korruptuar.
Gjatë muajve të fundit të vitit 1958, luftimet u intensifikuan ndjeshëm. Guerilasit, ndonëse numerikisht më të paktë, përfituan nga mbështetja popullore, nga morali i lartë dhe nga dobësimi i ushtrisë së Batistës, e cila ishte e demoralizuar dhe e përçarë. Fitorja në beteja kyçe dhe marshimi drejt qyteteve kryesore e çoi revolucionin në fazën vendimtare.
Më 1 janar 1959, forcat revolucionare hynë në Havanë, duke marrë nën kontroll kryeqytetin pa rezistencë të organizuar. Regjimi i Batistës u shemb përfundimisht dhe vetë diktatori u arratis nga vendi, duke kërkuar strehim jashtë Kubës, çka shënoi fundin e epokës së tij pro-amerikane.
Pas fitores, Fidel Kastro u shpall udhëheqësi i Kubës revolucionare, duke konsoliduar shpejt pushtetin politik dhe duke e orientuar vendin drejt modelit komunist. Brenda pak vitesh u ndërmorën reforma të thella: shtetëzimi i industrive dhe tokave, reforma agrare, shfuqizimi i elitave tradicionale dhe afrimi strategjik me Bashkimin Sovjetik. Revolucioni Kubanez u shndërrua jo vetëm në një realitet politik kombëtar, por edhe në një simbol ndërkombëtar të rezistencës anti-imperialiste, duke e vendosur Kubën në qendër të përplasjes globale të Luftës së Ftohtë.
Kështu, viti 1959 mbetet një pikë kthese historike: fundi i një regjimi dhe lindja e një shteti revolucionar që do të ndikonte për dekada jo vetëm fatin e Kubës, por edhe historinë politike të botës.