Në mbrëmjen e 19 nëntorit 1977, ishulli i Madeira-s — një destinacion i njohur për klimën e butë dhe terrenin malor — u bë skena e një prej ngjarjeve më të errëta në historinë e aviacionit portugez. TAP Portugal Flight 425, një avion civil me 164 persona në bord, pësoi një aksident fatal gjatë tentativës së uljes në Aeroportin e Funchal-it. Tragjedia tronditi jo vetëm Portugalinë, por mbarë botën e fluturimeve civile.
Fluturimi i zakonshëm që mori një kthesë tragjike
Avioni, i nisur nga Brukseli me ndalesë në Lisbona, drejtohej drejt Madeira-s nën kushte të vështira atmosferike. Shirat e dendur dhe pista e njohur për qasjen e komplikuar e detyruan ekuipazhin të tentonte disa herë uljen. Në përpjekjen e fundit, aeroplani e humbi kontrollin gjatë kontaktit me pistën dhe u përplas përtej saj, duke shpërthyer në flakë.
Bilanci i viktimave
Nga 164-personat në bord — 156 pasagjerë dhe 8 anëtarë të ekuipazhit — humbën jetën 131 vetë (125 pasagjerë dhe 6 ekuipazh). Vetëm një numër i kufizuar pasagjerësh arritën të mbijetojnë falë nxjerrjes së shpejtë nga pjesët e avionit që nuk u përfshinë menjëherë nga flakët.
Ky aksident u konsiderua menjëherë si më i rëndë në historinë ajrore të Portugalisë deri në atë kohë.
Një pikë kthese në sigurinë ajrore portugeze
Tragjedia detyroi autoritetet portugeze dhe ndërkombëtare të rishikonin rregullat e fluturimit dhe, veçanërisht, standardet e aeroportit të Madeira-s. Në vitet që pasuan, pista e aeroportit u zgjerua në mënyrë të konsiderueshme, duke u ngritur mbi kolonat gjigante që sot e bëjnë të duket si një prej veprave më të guximshme inxhinierike të botës. Ndryshimet e sigurisë u bënë prioritet i menjëhershëm.
Pozicioni i aksidentit në historinë e aviacionit
Që nga viti 2019, aksidenti i Flight 425 renditet si i dyti më vdekjeprurës në Portugali, pas tragjedisë së Fluturimit 1851. Megjithatë, mbetet aksidenti i vetëm fatal i TAP Portugalisë që nga nisja e operacioneve të saj në vitin 1946 — një rekord i hidhur, por edhe një dëshmi e përkushtimit të kompanisë për siguri maksimale.
Trashëgimia e një ngjarjeje që nuk harrohet
Madeira, me kujtimet e saj të gdhendura në histori, vazhdon të jetë një nga destinacionet më të veçanta në botë. Por për shumë familje, data 19 nëntor 1977 do të mbetet një plagë e pazbehur. Aksidenti i TAP Portugal Flight 425 nuk është thjesht statistikë — është histori e humbjes, mësimit dhe përmirësimit në botën e aviacionit civil.
Pëgatiti: L.Veizi