Më 28 korrik 1914, Austro-Hungaria i shpalli luftë Serbisë, duke shënuar fillimin zyrtar të Luftës së Parë Botërore, konfliktit që do të përfshinte pjesën më të madhe të botës dhe do të merrte jetën e mbi 16 milionë njerëzve.
Ngjarjet që çuan në luftë nisën një muaj më parë, më 28 qershor 1914, kur në Sarajevë u vra trashëgimtari i fronit austro-hungarez, arkiduka Franc Ferdinandi, së bashku me bashkëshorten e tij, Sofia. Autori i atentatit ishte Gavrilo Princip, një nacionalist serbo-boshnjak, anëtar i organizatës “Bosnja e Re”, i mbështetur nga elementë të lidhur me shoqërinë sekrete serbe “Dora e Zezë”.
Duke e konsideruar Serbinë përgjegjëse për atentatin, Austro-Hungaria i dërgoi Beogradit një ultimatum më 23 korrik 1914 me dhjetë kërkesa të rrepta. Edhe pse Serbia pranoi shumicën e tyre, ajo refuzoi disa pika që cenonin sovranitetin e saj, veçanërisht lejimin e hetuesve austro-hungarezë të vepronin në territorin serb.
Për Vjenën, kjo ishte arsyeja e mjaftueshme për të ndërmarrë veprime ushtarake. Më 28 korrik, Perandoria Austro-Hungareze i shpalli luftë Serbisë dhe bombardoi Beogradin. Ajo që dukej si një konflikt rajonal u shndërrua brenda pak ditësh në një luftë botërore për shkak të sistemit të aleancave që kishte ndarë Evropën në dy blloqe rivale.
Rusia mobilizoi ushtrinë në mbështetje të Serbisë. Gjermania, aleate e Austro-Hungarisë, i shpalli luftë Rusisë dhe më pas Francës. Pushtimi gjerman i Belgjikës solli në luftë edhe Britaninë e Madhe. Brenda pak javësh, Evropa ishte përfshirë nga flakët e një konflikti të paparë, ku më vonë do të përfshiheshin edhe Perandoria Osmane, Italia, Shtetet e Bashkuara dhe shumë vende të tjera.
Lufta e Parë Botërore zgjati deri më 11 nëntor 1918 dhe ndryshoi rrënjësisht hartën politike të botës. Katër perandori – Austro-Hungareze, Gjermane, Ruse dhe Osmane – u shembën, ndërsa lindën shtete të reja dhe u krijuan kushtet që, dy dekada më vonë, do të çonin në shpërthimin e Luftës së Dytë Botërore.
Shpallja e luftës nga Austro-Hungaria ndaj Serbisë mbetet një nga momentet më vendimtare të historisë moderne, një kujtesë se një krizë diplomatike e pazgjidhur mund të shndërrohet në një konflikt me pasoja globale.