Last Updated on 31/07/2025 by adminfjala
Beteja e Aleksandrisë (30 p.e.s) ishte një përballje vendimtare në historinë e Republikës Romake, që shënoi fundin e sundimit të Ptolemejve në Egjipt dhe triumfin përfundimtar të Oktavianit (më pas Perandori Augustus) ndaj rivalëve të tij të fundit: Mark Antonit dhe Kleopatrës VII.
Konteksti historik
Pas vrasjes së Jul Cezarit në vitin 44 p.e.s., nisi një luftë civile për pushtetin midis udhëheqësve kryesorë të Romës. Mark Antoniu, një nga gjeneralët më të afërt të Cezarit, formoi një aleancë me Kleopatrën, mbretëreshën e Egjiptit dhe ish-të dashurën e Cezarit. Aleanca e tyre nuk ishte vetëm politike, por edhe romantike dhe, me kalimin e kohës, gjithnjë e më e frikshme për Senatin romak dhe për rivalin e Antonit – Oktavianin, trashëgimtarin ligjor të Cezarit.
Pas humbjes së flotës së Antonit dhe Kleopatrës në Betejën e Aktiumit (31 p.e.s.), ata u tërhoqën në Egjipt për të mbrojtur mbretërinë dhe pozitën e tyre të brishtë. Oktaviani, duke përfituar nga fitorja detare, marshoi drejt lindjes me ushtrinë e tij dhe në verën e vitit 30 p.e.s. rrethoi qytetin e Aleksandrisë.
Beteja
Në korrik të vitit 30 p.e.s., ushtritë e Oktavianit u përleshën me trupat e mbetura të Antonit pranë Aleksandrisë. Edhe pse forcat e Antonit ishin të lodhura dhe të pakta, ai arriti të organizojë një kundërsulm të përgjakshëm. Për një moment, forcat e tij patën sukses të pjesshëm, por disiplina dhe numri i ushtrisë romake të Oktavianit e bënë të pashmangshëm rënien e qytetit.
Më 1 gusht, pasi mori lajmin (të rremë) se Kleopatra kishte vdekur, Mark Antoniu ra mbi shpatën e tij dhe vrau veten. Pak ditë më vonë, më 12 gusht, Kleopatra, për të mos u dorëzuar në zinxhirë dhe për të mos u bërë spektakël në triumfin e Oktavianit në Romë, vrau edhe ajo veten, sipas traditës, me anë të një gjarpri helmues (sipas versionit më të njohur).
Pasojat
Me vdekjen e Kleopatrës, përfundoi dinastia Ptolemease, e themeluar nga gjenerali i Aleksandrit të Madh, Ptolemeu I, më shumë se tre shekuj më parë. Egjipti u bë provincë e Perandorisë Romake, nën emrin Aegyptus, dhe Oktaviani u bë sundimtari absolut i të gjithë botës romake.
Në vitin 27 p.e.s., ai mori titullin Augustus, duke shënuar fundin e Republikës Romake dhe fillimin e Perandorisë Romake.
Në fund, Beteja e Aleksandrisë nuk ishte vetëm një konflikt ushtarak. Ajo ishte një ngjarje simbolike që shënoi kalimin nga një epokë të udhëhequr nga individë me ambicie personale të pangopura në një rend të ri imperial të qëndrueshëm, me një qendër të vetme pushteti: Romën nën Augustus-in.