Last Updated on 07/10/2025 by adminfjala
7 tetor 1985
Në 7 tetor 1985, katër persona të armatosur, anëtarë të organizatës palestineze Fronti për Çlirimin e Palestinës (OÇP – PFLP, fraksioni i Abu Abbasit), morën peng anijen italiane të pasagjerëve MS Achille Lauro, ndërsa ajo udhëtonte në Detin Mesdhe midis portit egjiptian të Aleksandrisë dhe atij të Port Saidi. Kjo ngjarje u bë një nga krizat më të ndërlikuara ndërkombëtare të dekadës, duke përfshirë në mënyrë të drejtpërdrejtë Italinë, Egjiptin, SHBA-në, Izraelin dhe Organizatën për Çlirimin e Palestinës (OÇP).
Sfondi dhe motivet
Katër terroristët – Youssef Majed al-Molqi, Ahmad Marrouf al-Assadi, Bassam al-Azhar dhe Ibrahim Fatayer Abdelatif – ishin anëtarë të një fraksioni radikal të OÇP-së, që synonte të detyronte qeverinë izraelite të lironte një grup të burgosurish palestinezë. Ata hipën në kroçierë si pasagjerë normalë në portin e Gjenovës, Itali, dhe e aktivizuan planin e tyre gjatë udhëtimit në Mesdhe. Në anije ndodheshin 513 persona, përfshirë 331 pasagjerë (prej të cilëve 11 amerikanë dhe dhjetëra shtetas nga vende të tjera perëndimore) dhe 182 anëtarë ekuipazhi.
Pengmarrja dhe vrasja e Leon Klinghoffer
Fillimisht terroristët kishin planifikuar të zbarkonin në Izrael dhe të kryenin një sulm kundër objektivave izraelite në tokë. Por, pas zbulimit nga një anëtar ekuipazhi, ata vendosën ta rrëmbenin anijen. Në ditën e dytë të pengmarrjes, më 8 tetor 1985, për të ushtruar presion, ata ekzekutuan një pasagjer amerikan me origjinë hebraike, Leon Klinghoffer, 69 vjeç, i cili ishte në karrocë invalidi. Trupi i tij u hodh në det – një akt që tronditi opinionin publik botëror dhe e ktheu ngjarjen në simbol të barbarisë terroriste.
Negociatat dhe ndërhyrja ndërkombëtare
Ndërkohë, qeveria egjiptiane ndërhyri për të negociuar me rrëmbyesit, ndërsa qeveria italiane mbajti kontakte të vazhdueshme diplomatike me Kairon dhe Organizatën për Çlirimin e Palestinës. Pas katër ditësh negociatash, terroristët ranë dakord të dorëzonin anijen dhe pengjet në këmbim të garancisë për kalim të sigurt drejt Tunizisë, ku ndodhej selia e OÇP-së. Në 9 tetor 1985, “Achille Lauro” u ankorua në Port Said të Egjiptit, dhe të gjithë pengjet u liruan të padëmtuar. Vetëm më pas u konstatua se Leon Klinghoffer ishte vrarë gjatë ngjarjes.
Operacioni ajror dhe kriza amerikano-italiane
Në mbrëmjen e 10 tetorit 1985, ndërsa katër rrëmbyesit po udhëtonin me një avion egjiptian EgyptAir Boeing 737 drejt Tunizisë, forcat amerikane të marinës (US Navy) ndërmorën një operacion spektakolar. Katër avionë luftarakë F-14 Tomcat të aeroplanmbajtëses USS Saratoga i detyruan pilotët egjiptianë të devijonin fluturimin dhe të uleshin në bazën ajrore Sigonella në Siçili, nën kontrollin italian. Në aeroportin e Sigonellës ndodhi një përplasje e paprecedentë midis trupave amerikane dhe atyre italiane: marinsat amerikanë rrethuan avionin për ta marrë nën kontroll, por karabinierët italianë refuzuan të lejonin arrestimin pa urdhër zyrtar. Pas disa orësh tension, autoritetet italiane morën në dorë situatën dhe arrestuan rrëmbyesit.
Përgjegjësit dhe pasojat
Nga katër rrëmbyesit:
Youssef Majed al-Molqi, udhëheqësi i grupit, u dënua në Itali me 30 vjet burg,
Ahmad Marrouf al-Assadi mori 24 vjet,
Bassam al-Azhar dhe Ibrahim Fatayer Abdelatif u dënuan me 17 dhe 15 vjet respektivisht.
Ndërkohë, Abu Abbas, udhëheqësi politik i fraksionit që kishte organizuar pengmarrjen dhe që ndodhej në avion, u lejua të largohej pas një ndërhyrjeje të drejtpërdrejtë të Yasser Arafatit dhe presioneve diplomatike arabe. Ai jetoi për shumë vite në mërgim dhe vdiq në vitin 2004 në një burg amerikan në Irak.
Pasojat diplomatike dhe jehona ndërkombëtare
Rrëmbimi i “Achille Lauro” tronditi opinionin ndërkombëtar dhe tensionoi rëndë marrëdhëniet midis SHBA-së, Italisë dhe Egjiptit. Ushtria amerikane kishte vepruar pa miratim të Italisë, duke shkelur sovranitetin e saj, ndërsa Egjipti u akuzua se kishte lejuar lirimin e terroristëve. Nga ana tjetër, ky incident i dha një goditje të fortë imazhit të OÇP-së, duke e detyruar Yasser Arafatin të distancohej nga aktet terroriste dhe të niste përpjekje për një zgjidhje politike të konfliktit izraelito-palestinez.
Epilogu
Anija kroçiere “Achille Lauro” vazhdoi të operonte për disa vite, por në vitin 1994 mori flakë gjatë një udhëtimi në brigjet e Somalisë dhe u fundos përfundimisht në Detin Indian. Rrëmbimi i saj i vitit 1985 mbetet një ngjarje simbol e terrorizmit detar dhe një pikë kthese në mënyrën si shtetet perëndimore filluan të bashkërendonin reagimin ndaj kërcënimeve ndërkombëtare.
Përgatiti: L.Veizi