Më 4 nëntor 1966, Italia u zgjua nën ujë. Lumi Arno, që kalon përmes zemrës së Firences, doli nga shtrati pas reshjeve të dendura dhe përmbyti qytetin, duke shkaktuar një nga katastrofat natyrore më të mëdha në historinë moderne të vendit. Brenda pak orësh, rrugët e ngushta mesjetare u kthyen në kanale balte, ndërsa ujërat arritën deri në katin e parë të shumë ndërtesave historike.
Kjo përmbytje nuk solli viktima, por pasojat kulturore ishin të pallogaritshme. Mijëra vepra arti, dorëshkrime, libra të rrallë dhe objekte të trashëgimisë botërore u dëmtuan rëndë, përfshirë thesare të paçmuara në Bibliotekën Kombëtare Qendrore dhe Bazilikën e Santa Croce-s. Artistë, studentë dhe vullnetarë nga e gjithë bota – të njohur më pas si “Angeli të Baltës” (Gli Angeli del Fango) – mbërritën në qytet për të shpëtuar çfarë të mundnin nga rrënojat.
Por tragjedia nuk kufizohej vetëm në Firence. Po atë ditë, Venecia u përball me një përmbytje të ngjashme, kur deti Adriatik u ngrit në nivele rekord, duke vënë në rrezik lagunën dhe monumentet e saj shekullore.
Ngjarja e 1966-s u bë një pikë kthese për Italinë dhe për botën e kulturës, duke ndezur ndërgjegjësimin për nevojën e mbrojtjes së trashëgimisë kulturore dhe të menaxhimit të ujërave. Për Firencen dhe Venecian, ajo ditë mbetet një kujtesë e përhershme se ujërat që frymëzuan artin, mund të shkatërrojnë edhe vetë qytetet që e lindën atë.
Përgatiti. L.Veizi
