Në dhjetorin e ftohtë të vitit 1964, kur tensionet e Luftës së Ftohtë shponin si gjilpëra politikën botërore, në New York ndodhi një episod që do të hynte në kronikat e epokës. Ernesto “Che” Guevara, tashmë figurë e mitizuar e revolucionit kuban dhe Ministër i Industrisë në kabinetin e Fidel Kastros, u ngjit në podiumin e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Me mjekrrën karakteristike, me uniformën ushtarake kamuflazh dhe puro në dorë, Che hyri në sallë si një simbol i sfidës së një bote të vogël kundër një superfuqie.
Jashtë ndërtesës, megjithatë, atmosfera ishte krejt tjetër. Protestues kubanë anti-komunistë kishin mbushur trotuaret, duke brohoritur kundër pranisë së “major Guevarës” në tokën amerikane. Ishte një demonstrim i tensionuar, saqë shërbimet e sigurisë mbetën në gatishmëri të plotë. Por askush nuk e priste atë që ndodhi pak çaste më vonë.
Nga ana tjetër e lumit, në Queens, një raketë e lëshuar nga një bazooka u hodh drejt selisë së OKB-së. Projektili ra rreth 200 metra larg bregut, një shpërthim i fortë që dridhi dritaret e godinës dhe ngriti panik për një çast. Në sallën e Asamblesë, Guevara ndaloi së foluri për disa sekonda — pikërisht në momentin kur ishte duke artikuluar slloganet goditëse të Fidel Kastros kundër Shteteve të Bashkuara. Heshtja e çastit u ndërthur me një murmuritje të përzier frike dhe mosbesimi.
Ai rifilloi fjalimin, sikur asgjë të mos kishte ndodhur, por ngjarja mbeti e varur mbi sallë si një kujtesë e brishtë e kohëve kur një shkëndijë e vogël mund të ndizte zjarrin e madh të përplasjes globale.
Më pas, në sallën e pritjes, i qetë dhe me puro në gojë, Guevara dha një nga deklaratat që i ushqyen edhe më shumë mitin: shpërthimi, tha ai me një buzëqeshje të ftohtë, “e kishte bërë fjalimin e tij edhe më të efektshëm.” Në atë çast, ai dukej se e përjetonte episodin si pjesë natyrore të jetës së tij — një jetë e ndërtuar mbi provokim, aventurë dhe rrezik.
Kështu, ndërsa New York-u i atyre ditëve u trondit për një çast nga një shpërthim i çmendur, figura e Che Guevarës vetëm u forcua më shumë në imagjinatën e botës: revolucionari që nuk lëkundej as nga një bazooka e lëshuar në mes të qytetërimit perëndimor.
Përgatiti: L. Veizi