Recension
Jeff Bezos i jep edhe një figure të fuqishme një portret pa asnjë kritikë. Ideja e këtij dokumentari: sikur ta kishim dëgjuar mbretin, nuk do të kishte krizë klimatike – edhe pse disa nga idetë e tij duken çuditërisht haluçinante.
Stuart Heritage
E gjejmë veten në një moment interesant të “luftërave të transmetimit”, ku politika programore e Amazonit duket se ka ndryshuar drejt dhënies së një platforme gjigante autoritetit. Javën e kaluar u publikua filmi për Melania Trump (një projekt narcizist irritues për të cilin u paguan 75 milionë dollarë), ndërsa këtë javë është radha jonë, me publikimin e dokumentarit për Mbretin Charles, Finding Harmony: A King’s Vision.
Pse Jeff Bezos do të donte t’u bënte qejfin njerëzve më të fuqishëm në planet duke paguar për portrete të pakritikuara të tyre, është e vështirë të thuhet. Sidoqoftë, si film, Finding Harmony është thellësisht zhgënjyes për t’u parë. Në dukje është një dokumentar relativisht i rëndësishëm për krizën klimatike, por minohet nga një ndjenjë e brendshme mendjemadhësie. Ndoshta një titull më i mirë do të ishte: King Charles: S’ka nevojë ta them që në fund qesha unë.
Filmi zgjat 90 minuta – por ndihet shumë më i gjatë, si diçka e projektuar të luajë në sfondin e një konference – dhe mesazhi qendror është se bota është në telashe vetëm sepse nuk e dëgjuam mbretin. Sipas rrëfimit të mahnitur të Kate Winslet, ai është “një njeri që ka kaluar gjithë jetën duke ndërtuar harmoni”, gjë që mund të befasojë këdo që ka lexuar librin e Princit Harry.
Toni adhurues vazhdon: Charles thotë se e kishte parashikuar kolapsin mjedisor që në vitet ’60, ndërsa të intervistuarit theksojnë se “njerëzit e përqeshnin si të çmendur”. E shohim të mbrojë ushqimin organik dhe tituj gazetash që e quajnë lunatik, përpara se të na kujtohet se bindjet e tij dikur periferike tani janë bërë plotësisht të zakonshme.
Këtu qëndron edhe zhgënjimi kryesor. Sepse, në fund të fundit, ai ka të drejtë. Edhe me gjithë provat shkencore të pakundërshtueshme që kemi sot, mbetet e vështirë t’i bësh njerëzit ta marrin seriozisht krizën klimatike. Po ta kishim pasur largpamësinë e mbretit katër apo pesë dekada më parë, ka shumë gjasa që bota sot të ishte në gjendje më të mirë.
Megjithatë, filmi krijon ndjesinë se Mbret Charles ishte i vetëm në këtë betejë, duke anashkaluar ndikimin e Aldo Leopoldit, Rachel Carsonit dhe themeluesve të Ditës së Tokës. Kjo përkeqësohet kur dokumentari përpiqet të zgjerojë fijet e tjera të paqarta të filozofisë së tij për “harmoninë”.
Këtu përfshihet restaurimi i Dumfries House, që thuhet se ka ndihmuar në trajnimin e komunitetit lokal në zanate tradicionale (por nuk përmendet se ishte në qendër të një skandali “para për tituj nderi”). Shfaqet gjithashtu se si mbreti ka hapur rrugën në mësimin e të burgosurve për bletarinë dhe se si ka ndihmuar në rindërtimin e Kabulit duke edukuar vendasit e çliruar mbi artin.
Nëse kjo e fundit tingëllon e njohur, është sepse ishte pjesë e dokumentarit Bitter Lake të Adam Curtisit për Afganistanin, ku shfaqeshin gra që reagonin me mosbesim ndaj një imazhi të urinorit të Duchamp-it. Në fakt, Finding Harmony shpesh i ngjan filmave të Curtisit, në mënyrën si përpiqet të lidhë pretendime të ndryshme përmes një rrjedhe të pandërprerë pamjesh arkivore.
Mes këtyre pretendimeve: ecja nëpër pyje është e dobishme sepse grimcat e pishës hyjnë në gjak; kriza e banesave vjen nga fakti që njerëzit nuk duan të jetojnë në kulla të shëmtuara; dhe universi është i mbushur me modele që përsëriten në hapësirë e kohë, në një matematikë harmonike që ndikon emocionet dhe mirëqenien tonë. Kjo e fundit, duhet thënë, del disi papritur – sikur Mbret Charles të kishte marrë fshehurazi një dozë acidi dhe të kishte kaluar pasditen duke soditur pjesën e pasme të dorës së tij.
Ndoshta kjo është arsyeja pse filmi përfundoi në Amazon. BBC-ja, me shumë gjasë, do të kishte kundërshtuar disa nga elementët më ezoterikë. Dhe si një korporatë kaq e ndjeshme ndaj emergjencës klimatike sa që edhe David Attenborough duhet të shkojë diku tjetër kur do të theksojë një mesazh, ndoshta do të kishte tentuar t’i zbehte paralajmërimet mjedisore të mbretit me pamje të Jordan Peterson që i quan marrëzi. Kjo nuk do të funksiononte në një film që duket i ndërtuar me kujdes për të theksuar trashëgiminë e mbretit.
Sidoqoftë, do të jetë interesante të shihet se si do të pritet në Amazon. Njëzet vjet më parë, një film me këtë nivel qasjeje te një monark britanik do të transmetohej në një kanal tokësor dhe do të ndiqej nga miliona, qoftë edhe sepse nuk kishte gjë tjetër për të parë. Tani ai gjendet në një nënmenu mes MrBeast dhe një vizatimi italian absurd. Kush e di nëse mbreti i Anglisë mund të konkurrojë ende me këtë.
Burimi: theguardian.com/ Përgatiti për botim: L.Veizi