Më 15 shkurt 1991, në qytetin historik të Vishegradit, drejtuesit e Çekosllovakisë, Hungarisë dhe Polonisë nënshkruan një marrëveshje bashkëpunimi që do të shënonte një kthesë historike për rajonin. Dokumenti synonte koordinimin e reformave politike dhe ekonomike, me objektivin e përbashkët për t’u shkëputur nga sistemi komunist dhe për të kaluar drejt demokracisë pluraliste dhe ekonomisë së tregut të lirë.
Ky bashkëpunim u bë i njohur si Grupi i Vishegradit, një nismë që simbolizonte orientimin e ri perëndimor të vendeve të Evropës Qendrore pas rënies së Perdes së Hekurt. Pas shpërbërjes së Çekosllovakisë në vitin 1993, grupi vazhdoi të ekzistojë me dy shtete të reja – Çekinë dhe Sllovakinë – duke ruajtur të njëjtin mision politik dhe strategjik.
Në vitet që pasuan, bashkëpunimi i Vishegradit luajti rol të rëndësishëm në integrimin euroatlantik të këtyre vendeve. Të katër shtetet u bënë pjesë e Bashkimit Evropian dhe e NATO, duke konsoliduar tranzicionin e tyre drejt institucioneve demokratike, ekonomisë së hapur dhe sigurisë kolektive.
Sot, Grupi i Vishegradit mbetet një platformë bashkëpunimi politik, kulturor, ekonomik dhe energjetik në Evropën Qendrore. Edhe pse shpesh përballet me dallime të brendshme politike, ai vazhdon të përfaqësojë një nga shembujt më të qëndrueshëm të koordinimit rajonal pas Luftës së Ftohtë – një dëshmi se transformimet historike të fillimit të viteve ’90 mund të shndërrohen në struktura afatgjata bashkëpunimi
Përgatiti për botim: L.Veizi