Më 1 mars 1978, një nga ngjarjet më të pazakonta dhe tronditëse në historinë e botës së artit dhe kinemasë ndodhi në Zvicër: u vodh kufoma e legjendës së filmit të heshtur, Charlie Chaplin.
Chaplin kishte ndërruar jetë më 25 dhjetor 1977, në moshën 88-vjeçare, në shtëpinë e tij në Corsier-sur-Vevey, pranë Liqenit të Gjenevës. Ai ishte varrosur në varrezat e fshatit, në një ceremoni të qetë familjare. Por vetëm dy muaj më vonë, varri u gjet i hapur dhe arkivoli i zhdukur.
Autorët e krimit ishin dy emigrantë nga Europa Lindore – Roman Wardas, një mekanik polak, dhe bashkëpunëtori i tij bullgar Gantscho Ganev. Ata kishin gërmuar natën dhe kishin marrë arkivolin me synimin për të kërkuar shpërblim financiar nga familja e aktorit. Krimi ishte i planifikuar si një rrëmbim për para, një formë shantazhi makabër që tronditi opinionin publik ndërkombëtar.
Pas zhdukjes, grabitësit telefonuan të venë e Chaplinit, Oona O’Neill, duke kërkuar një shumë të madhe parash në këmbim të kthimit të trupit. Por Oona refuzoi të paguante, duke deklaruar me dinjitet se bashkëshorti i saj “do ta kishte quajtur këtë një absurditet”.
Policia zvicerane nisi një hetim të gjerë që zgjati disa javë. Telefonatat e përsëritura të zhvatësve u gjurmuan me kujdes dhe, më në fund, në maj 1978, autorët u arrestuan. Arkivoli u gjet i varrosur në një arë misri, rreth 20 kilometra larg shtëpisë së familjes Chaplin.
Roman Wardas u dënua me katër vjet e gjysmë burg, ndërsa bashkëpunëtori i tij mori një dënim me kusht. Pas rikuperimit, trupi i Chaplinit u rivarros në të njëjtat varreza, por këtë herë në një varr të përforcuar me beton për të shmangur çdo tentativë të re.
Ngjarja e 1 marsit 1978 mbetet një nga episodet më të errëta dhe paradoksale që lidhen me një figurë që i dhuroi botës të qeshura dhe humanizëm përmes personazhit të tij legjendar, Vagabondit. Ironikisht, edhe pas vdekjes, Chaplin u bë protagonist i një historie që dukej si një skenar grotesk – një tragjikomedi e denjë për universin e tij kinematografik.
Përgatiti: L.Veizi