Më 11 mars 2004, kryeqyteti spanjoll u zgjua nga një seri shpërthimesh që do të hynin në histori si një nga aktet më të rënda terroriste në Europën moderne. Në sulmet e koordinuara në trenat e udhëtarëve në Madrid humbën jetën rreth 200 persona dhe u plagosën mbi 1800 të tjerë, duke e kthyer atë ditë në një nga momentet më tragjike të historisë së Spain.
Ngjarja ndodhi në orët e pikut të mëngjesit, kur mijëra qytetarë po udhëtonin drejt punës dhe shkollave me trenat e linjave periferike që lidhin qytetet përreth me kryeqytetin.
Një seri shpërthimesh në trenat e mëngjesit
Sulmi ndodhi në mëngjesin e 11 marsit, rreth orës 7:40. Brenda pak minutash, dhjetë bomba shpërthyen pothuajse njëkohësisht në katër trena të mbushur me udhëtarë.
Shpërthimet ndodhën në disa pika të ndryshme të rrjetit hekurudhor, përfshirë zonën pranë stacionit të madh Atocha railway station, një nga nyjet kryesore të transportit në Madrid.
Pamjet që pasuan ishin dramatike:
vagonë të shkatërruar, xhama të thyer, trupa të plagosur dhe një panik i përgjithshëm që përfshiu stacionet dhe rrugët përreth.
Brenda pak minutash, shërbimet e emergjencës – ambulancat, policia dhe zjarrfikësit – mbërritën në vendngjarje, ndërsa spitalet e Madridit u mbushën me të plagosur.
Një qytet në shok
Për disa orë, qyteti mbeti i paralizuar. Transporti publik u ndal, ndërsa autoritetet kërkuan evakuimin e zonave përreth stacioneve.
Spanja nuk kishte përjetuar kurrë më parë një sulm të këtij përmasash. Tronditja ishte e menjëhershme dhe e thellë.
Qindra familje kërkonin me ankth të afërmit e tyre në spitale, ndërsa televizionet transmetonin pamje nga vendi i tragjedisë.
Bilanci përfundimtar ishte i rëndë: rreth 200 të vdekur dhe mbi 1800 të plagosur.
Hetimet dhe gjurmët e terrorizmit
Fillimisht, dyshimet u drejtuan drejt organizatës separatiste baske ETA, e cila kishte kryer më parë sulme në Spanjë.
Megjithatë, shumë shpejt hetimet zbuluan një pistë tjetër. Autoritetet zbuluan se sulmi ishte organizuar nga një rrjet militantësh islamikë radikalë, të frymëzuar nga ideologjia e Al-Qaeda.
Sulmi u konsiderua si një hakmarrje për pjesëmarrjen e Spanjës në luftën në Irak së bashku me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre.
Hetimi çoi në arrestimin e disa personave të përfshirë në organizimin e sulmit, ndërsa disa prej autorëve kryesorë u vetëvranë gjatë një operacioni policor në periferi të Madridit.
Reagimi i Spanjës dhe botës
Pas sulmit, miliona njerëz dolën në rrugët e Spanjës për të protestuar kundër terrorizmit. Demonstratat e organizuara në Madrid dhe qytete të tjera u bënë ndër protestat më të mëdha në historinë e vendit.
Liderë nga e gjithë bota shprehën solidaritet me Spanjën dhe dënuan sulmin.
Ngjarja ndryshoi edhe klimën politike në vend. Vetëm tre ditë pas sulmeve, Spanja mbajti zgjedhjet parlamentare, të cilat çuan në ndryshimin e qeverisë dhe në një rishikim të politikës së jashtme të vendit.
Një plagë që mbetet në kujtesë
Sulmet e 11 marsit 2004 mbeten një nga tragjeditë më të rënda në historinë e Europës së shekullit XXI. Në Madrid janë ngritur memoriale dhe çdo vit përkujtohen viktimat e asaj dite të errët.
Ngjarja shërbeu si një kujtesë e dhimbshme për rrezikun e terrorizmit global dhe për cenueshmërinë e shoqërive moderne.
Për qytetarët e Madridit, ajo ditë mbetet e gdhendur në kujtesë si momenti kur një mëngjes i zakonshëm u shndërrua papritur në një nga tragjeditë më të mëdha të historisë së qytetit.
Përgatiti: L.Veizi