Më 13 mars 1979, ishulli i vogël karaibian i Grenada u zgjua në një realitet të ri politik. Një grup revolucionar i njohur si New Jewel Movement mori pushtetin përmes një grushti shteti pa gjakderdhje dhe rrëzoi nga posti kryeministrin e vendit, Eric Gairy.
Në krye të kësaj lëvizjeje ishte lideri karizmatik i së majtës, Maurice Bishop, i cili brenda pak orësh shpalli një rend të ri politik që do të ndryshonte për disa vite fatin e këtij shteti të vogël në Karaibe.
Një shtet i trazuar politikisht
Pas pavarësisë nga Britania në vitin 1974, Grenada përjetonte një klimë të tensionuar politike. Qeveria e kryeministrit Eric Gairy akuzohej shpesh për autoritarizëm, korrupsion dhe përdorim të forcave paramilitare kundër kundërshtarëve politikë.
Opozita, veçanërisht grupet e majta dhe studentët, po radikalizoheshin gjithnjë e më shumë. Në këtë klimë u formua New Jewel Movement, një organizatë politike që synonte reforma të thella sociale dhe politike.
Grushti i shtetit
Momenti vendimtar erdhi në mars 1979, kur Eric Gairy ndodhej jashtë vendit, në një udhëtim në Shtetet e Bashkuara.
Duke përfituar nga mungesa e tij, militantët e New Jewel Movement pushtuan kazermat ushtarake, radiostacionin kombëtar dhe ndërtesat kryesore të administratës.
Brenda pak orësh, kontrolli i shtetit kaloi në duart e revolucionarëve. Në radio u transmetua njoftimi se qeveria e vjetër ishte rrëzuar dhe se pushteti kishte kaluar tek një strukturë e re politike.
Në krye të saj u vendos Maurice Bishop.
Qeveria Revolucionare Popullore
Pas grushtit të shtetit, vendi u drejtua nga një regjim i ri i quajtur People’s Revolutionary Government. Qeveria e re shpalli reforma të shumta sociale, përfshirë programe arsimore, zhvillim të shëndetësisë dhe projekte infrastrukturore.
Regjimi i Bishop-it kishte marrëdhënie të ngushta me vende socialiste si Cuba dhe me qeveri të tjera të majta në Amerikën Latine. Kjo e vendosi Grenada në qendër të tensioneve të Luftës së Ftohtë, sidomos në raport me United States.
Një nga projektet më të diskutuara të kësaj qeverie ishte ndërtimi i një aeroporti të ri ndërkombëtar me ndihmën e Kubës, gjë që Uashingtoni e shihte me dyshim.
Kriza dhe vrasja e Bishop
Pas katër vitesh në pushtet, tensionet brenda vetë udhëheqjes revolucionare filluan të rriteshin. Konflikti mes fraksioneve të ndryshme politike çoi në një krizë të thellë në tetor të vitit 1983.
Në kulmin e kësaj përplasjeje, Maurice Bishop u arrestua nga rivalët e tij politikë brenda lëvizjes. Pak ditë më vonë, ai u ekzekutua nga një grup paramilitarësh të lidhur me elementë të linjës së ashpër të partisë.
Vrasja e Bishop-it tronditi vendin dhe krijoi një vakum të madh pushteti.
Ndërhyrja amerikane
Pas kësaj ngjarjeje, në Grenada u vendos një qeveri ushtarake. Situata u përkeqësua aq shumë sa që vetëm pak ditë më vonë, në tetor 1983, forcat e armatosura të United States ndërhynë ushtarakisht në ishull.
Operacioni i njohur si United States invasion of Grenada rrëzoi qeverinë ushtarake dhe vendosi një administratë të re pro-perëndimore.
Një kapitull i trazuar në historinë e Karaibeve
Ngjarjet që nisën me grushtin e shtetit të vitit 1979 dhe përfunduan me ndërhyrjen amerikane në 1983 e shndërruan Grenada në një nga episodet më dramatike të politikës në Karaibe gjatë Cold War.
Historia e revolucionit të Maurice Bishop mbetet edhe sot një nga shembujt më të diskutuar të përplasjes midis idealizmit revolucionar, rivaliteteve të brendshme dhe presionit të fuqive të mëdha në skenën ndërkombëtare.
Përgatiti: L.Veizi