Në fundin e marsit të vitit 1962, Argjentina po jetonte në një tension të heshtur, por të thellë. Institucionet lëkundeshin, politika ishte e përçarë dhe ushtria, si shpesh në historinë e këtij vendi, qëndronte në prapaskenë, gati të ndërhynte. Në këtë klimë të brishtë, më 29 mars, presidenti Arturo Frondizi u rrëzua nga pushteti përmes një grushti shteti ushtarak, duke i dhënë fund një krize kushtetuese që kishte zgjatur për javë të tëra.
Frondizi kishte ardhur në pushtet në vitin 1958 me premtimin për zhvillim ekonomik dhe stabilitet politik. Ai kërkoi të modernizonte ekonominë argjentinase, të hapte vendin ndaj investimeve të huaja dhe të gjente një rrugë kompromisi në një shoqëri të ndarë mes forcave ushtarake, elitave tradicionale dhe ndikimit të fortë të peronizmit, që megjithëse i ndaluar, mbetej një realitet politik i pamohueshëm.
Kriza shpërtheu pas zgjedhjeve provinciale të marsit 1962, ku kandidatët e lidhur me lëvizjen e Juan Domingo Perón, ende në mërgim, arritën fitore të rëndësishme. Për ushtrinë dhe sektorët konservatorë, kjo ishte një shenjë alarmi: rikthimi i peronizmit në skenën politike shihej si një kërcënim i drejtpërdrejtë.
Nën presionin e fortë të ushtrisë, Frondizi u përpoq të manovronte politikisht, duke anuluar disa rezultate zgjedhore dhe duke kërkuar të ruante balancën. Por kriza tashmë kishte hyrë në një spirale të pakthyeshme. Për dy javë me radhë, vendi u përfshi nga një paralizë institucionale, ku autoriteti civil dobësohej çdo ditë.
Më 29 mars, ushtria vendosi të ndërhyjë drejtpërdrejt. Frondizi u arrestua dhe u largua nga pushteti, duke i dhënë fund presidencës së tij në mënyrë të papritur. Në vend të tij u vendos një rend i kontrolluar nga forcat ushtarake, duke konfirmuar edhe një herë rolin dominues të ushtrisë në politikën argjentinase të asaj periudhe.
Grushti i shtetit i vitit 1962 nuk ishte një episod i izoluar, por pjesë e një cikli të gjatë ndërhyrjesh ushtarake që do të shënonin historinë e Argjentinës për dekada. Ai tregoi dobësinë e institucioneve demokratike përballë presionit të armëve dhe frikës politike.
29 marsi i atij viti mbetet një kujtesë e qartë se demokracia nuk rrëzohet gjithmonë me zhurmë – ndonjëherë ajo shuhen në heshtje, nën hijen e krizave dhe vendimeve të marra larg syve të publikut.
Përgatiti: L.Veizi