Last Updated on 02/04/2026 by EL
Së fundi presidenti amerikan Donald Trump ka dhënë sinjale se mund të tërhiqet nga lufta me Iranin, duke u larguar në mënyrë të njëanshme pa rrëzuar Republikën Islamike, duke hapur Ngushticën e Hormuzit ose duke siguruar një marrëveshje me Teheranin për të ndaluar sulmet ndaj Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj.
Mirëpo sipas një analize të bërë nga CNN, kjo tërheqje e papritur e Trump nuk do të sillte një situatë fort trë mirë në Iran apo në Lindjen e Mesme. Pasi pavarësisht tërheqjes së Trump, lufta ka gjasa që do të vazhdojë, të paktën këtë ka lkënë edhe Irani të nënkuptohet nga deklaratat e bëra.
CNN numëron 4 mënyra që dëshmojnë se tërheqja e Trump nuk do i jepte fund luftës:
Një Iran tashmë më “trim” dhe me material bërthamor në zotërim
Trump deklaroi të martën se “qëllimi i tij i vetëm” për të parandaluar Iranin nga zhvillimi i një arme bërthamore ” është arritur “. SHBA-të kanë bombarduar disa objekte bërthamore iraniane, por më shumë se 400 kilogramë uranium i cili mund të përdoret për ndërtimin e një bombe nuk është ende i bërë i njohur.
Pavarësisht pohimit të Trump se “njerëzit shumë të ndryshëm” që tani qeverisin Iranin janë “shumë më të arsyeshëm”, ekspertët kanë arsye të besojnë se Irani tani ka më shumë gjasa të kërkojë një bombë sesa kishte qenë para luftës. Udhëheqësi suprem i mëparshëm, Ali Khamenei, i cili kishte lëshuar një fetva që ndalonte zhvillimin e saj, u vra nga Izraeli. Tani, përfaqësuesit e linjës së ashpër në vend po kërkojnë armatosjen e programit bërthamor, duke argumentuar se statusi i Iranit si një shtet në prag bërthamor nuk ishte një pengesë efektive për të parandaluar sulmet.
Duke dështuar në rrëzimin e Republikës Islamike, SHBA-të do të linin në vend një regjim dukshëm më të ashpër, ku udhëheqësit civilë po minohen nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike. Garda ka të ngjarë ta bëjë Iranin edhe më të izoluar dhe të rrisë ndjeshëm shtypjen e lirive dhe mospajtimit.
Ngushtica e Hormuzit përdoret si “armë” ndërsa kaosi ekonomik global vazhdon
Një dalje e hershme nga lufta me Iranin do të përbënte në fakt një pranim të dështimit të Uashingtonit për të hapur Ngushticën e Hormuzit nëpërmjet presionit diplomatik ose ushtarak. Trump ka thënë se ngushtica do të ” hapet natyrshëm ” dhe çmimet e gazit do të “bien ” pas një daljeje të SHBA-së, duke argumentuar se për shkak se SHBA-të importojnë relativisht pak energji nga Lindja e Mesme, sigurimi i rrugës ujore duhet të bjerë mbi ata që e bëjnë.
Por tregjet nuk funksionojnë në këtë mënyrë. Çmimi që amerikanët paguajnë në pompë përcaktohet në tregun global, pavarësisht se nga vjen karburanti, dhe një tronditje e furnizimit – nëse nuk trajtohet – do të shtynte çmimet më lart në SHBA.
Dalja pa një marrëveshje për rihapjen e ngushticës do t’i jepte në fakt Iranit një fitore në vendosjen e sovranitetit të tij mbi rrugën ujore, duke i dhënë atij një ndikim të madh mbi ekonominë botërore dhe shumë më tepër pushtet sesa kishte ushtruar më parë. Verifikimi i anijeve që kalojnë nëpër ngushticë nga Irani dhe vendosja e raportuar e taksave deri në 2 milionë dollarë për anije, rrezikon të bëhet norma e re , duke krijuar një rrjedhë të re të ardhurash ndërsa Teherani zhvillon një luftë që ka treguar pak qëllim ta përfundojë.
Konsolidimi i kontrollit të Iranit, në mënyrë paradoksale, mund të lejojë që të rrjedhë më shumë naftë nëse më shumë shtete zgjedhin të kërkojnë leje nga Teherani për të kaluar nëpër ngushticë, duke ofruar njëfarë lehtësimi ndaj rritjes së çmimeve. Por kjo do të krijonte një precedent me pak bazë në të drejtën ndërkombëtare dhe do të ngrinte pyetje serioze në lidhje me efektivitetin e rendit detar të bazuar në rregulla. Dhe ekspertët thonë se edhe nëse furnizimi me naftë rikthehet, mund të duhen javë – madje muaj – që çmimet më të ulëta të filtrohen në pompë.
Siguria e Gjirit Persik Mbetet e pazgjidhur
Irani ka thyer dy tabu me fqinjët e tij arabë të Gjirit gjatë luftës: nisi sulme të drejtpërdrejta kundër territorit të tyre për herë të parë, duke i ndëshkuar ata për veprimet e aleatit të tyre amerikan, dhe në fakt e mbylli Hormuzin për dërgesat e tyre të naftës, duke i privuar ata nga një litar shpëtimi ekonomik.
Të dyja shihen nga shtetet e Gjirit si ekzistenciale, dhe një dalje e shpejtë nga lufta pa një marrëveshje mund t’i lërë ato të ekspozuara ndaj sulmeve të përsëritura për vitet që vijnë. Gjithashtu, kjo do t’i jepte Iranit një ndikim të konsiderueshëm mbi to, duke i lejuar atij të diktojë kushtet sipas të cilave ata mund të eksportojnë naftë, ndërkohë që ruan kërcënimin e sulmeve të mëtejshme me raketa në qytetet e tyre nëse ata refuzojnë të zbatojnë një Republikë Islamike gjithnjë e më luftarake.
jithashtu, ka të ngjarë të ngrejë pyetje në lidhje me marrëveshjen implicite që lidh investimet dhe përafrimin strategjik të Gjirit me mbrojtjen e vazhdueshme të SHBA-së. Kur Trump vizitoi Katarin si pjesë e udhëtimit të tij të parë të planifikuar në mandatin e tij të dytë, ai deklaroi se “ne do t’ju mbrojmë”, ndërsa shtetet e Gjirit premtuan triliona dollarë në investime amerikane. Një dalje e nxituar që i lë shtetet e Gjirit të kujdesen për veten e tyre ka të ngjarë të shihet si një tradhti e atij premtimi .
Izraeli mund të vazhdojë të sulmojë Iranin dhe Libanin
Një dalje e nxituar e SHBA-së nga lufta mund të përcaktojë se ku do të shkojë Izraeli drejt një çështjeje që do të zhvillohet. Si në Liban ashtu edhe në Gaza, Izraeli vazhdoi të sulmonte kundërshtarët pasi ra dakord për armëpushim, duke cituar shkelje nga pala tjetër. Kjo sinjalizoi që në fillim të konfliktit të fundit me Iranin se po kërkonte të dobësonte rrënjësisht – nëse jo të rrëzonte – regjimin iranian, dhe një dalje amerikane me Republikën Islamike të paprekur mund ta linte atë me atë që e sheh si punë të papërfunduar.
or Uashingtoni ka treguar më parë se mund ta frenojë Izraelin kur ky zgjedh ta bëjë këtë. Gjatë luftës së fundit Izrael-Iran në qershor 2025, kur Trump ndërhyri për t’i dhënë fund konfliktit, ai tha se e detyroi Izraelin të tërhiqte avionët që ishin tashmë në rrugë për të sulmuar Iranin.
Edhe nëse Izraeli i ndal sulmet ndaj Iranit, nuk ka asnjë garanci se Teherani do të reagojë. Duke qenë se është shënjestruar nga Izraeli dy herë brenda një viti, Irani ka të ngjarë të kërkojë siguri se nuk do të sulmohet përsëri, diçka që nuk ka gjasa të materializohet pa një përfundim formal dhe të negociuar të luftës.
Irani gjithashtu ka këmbëngulur vazhdimisht për një marrëveshje gjithëpërfshirëse që do t’i jepte fund luftimeve në Liban. Një tërheqje e SHBA-së nuk ka gjasa ta zgjidhë këtë front. Izraeli ka intensifikuar fushatën e tij atje pas sulmeve të Hezbollahut në mbështetje të Iranit dhe planifikon të rrafshojë dhe të mbajë pjesë të mëdha të jugut të vendit derisa të gjykojë se kërcënimi i Hezbollahut është eliminuar./et