Last Updated on 09/04/2026 by Anisa
Ndërsa negociatat fillojnë këtë fundjavë në Pakistan, lufta ka konfirmuar rëndësinë rajonale të Iranit. Administrata e Trump-it shpalli fitore në fushatën e saj ushtarake ndaj Iranit pothuajse 24 orë pas lajmit për armëpushim mes SHBA-së dhe Teheranit.
Por në nivel strategjik, nuk duket kështu. Forcat amerikane kanë dominuar në taktika, duke shkatërruar marinën iraniane, dobësuar ndjeshëm kapacitetet e tyre për raketa balistike dhe dronë, dhe shkatërruar pjesën më të madhe të mbrojtjes ajrore.
Megjithatë, mbështetësit e vijës së ashpër që kanë sunduar Teheranin për 47 vitet e fundit janë ende në pushtet. Irani ende zotëron rezervat e tij të uraniumit të pasuruar, një nga arsyet kryesore që Presidenti Donald Trump filloi luftën. Ai gjithashtu mund të pretendojë dominim mbi Ngushticën e Hormuzit, një kërcënim në rritje për tregjet botërore të energjisë.
Ndërsa negociatat për një fund të përhershëm të konfliktit fillojnë këtë fundjavë në Pakistan, lufta ka riafirmuar rëndësinë rajonale të Iranit, përfshirë aftësinë e tij për të sulmuar fqinjët me raketa dhe dronë — dhe për të shkaktuar dëme ekonomike dhe politike ndaj kundërshtarëve.
«Nuk e di se si xhindi kthehet në shishe pa ripërcaktimin masiv të objektivave tona strategjike nga SHBA-të», tha një zyrtar i mbrojtjes. «Nuk mund ta imagjinoj se çfarë mund të ofrojë ose kërcënojë SHBA-të Iranin në këtë pikë që të gjenerojë një rezultat të kënaqshëm».
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth paraqiti të mërkurën një dëshmi të suksesit total, duke renditur arritjet e SHBA-së si një “fitore historike dhe mbizotëruese” që realizoi “çdo objektiv”.
Por ai gjithashtu u zotua të mbajë forcat amerikane në rajon për të siguruar që Teherani t’i përmbahet kushteve të armëpushimit, një veprim që mund t’i lërë forcat amerikane të ekspozuara ndaj sulmeve të mëtejshme.
Disa diplomatë dhe zyrtarë të mbrojtjes ishin skeptikë ndaj pohimit të shefit të Pentagonit.
“Deklarimi i fitores duke thënë se do sulmojmë Iranin përsëri duket si humbje,” tha një diplomat aziatik, i cili, si të tjerët e intervistuar, kërkoi të mbetet anonim për të diskutuar një çështje shumë të ndjeshme. Për Iranin, “moshumbja nuk është e njëjtë me fitoren”.
Dhe disa brenda Pentagonit nuk ishin dakord me pretendimin e Hegseth-it se regjimi iranian — i cili, sipas Teheranit, tani udhëhiqet nga Mojtaba Khamenei, djali i liderit të vrarë suprem — do të fillonte të bashkëpunonte me SHBA-në.
“Presidenti ka të drejtë që ne e kemi shkatërruar kryesisht marinën, por padyshim jo të gjitha, kapacitetet e tyre të raketave balistike dhe dronëve”, tha një zyrtar i mbrojtjes. “Por kjo në të vërtetë nuk do të ndryshojë asgjë. Përveç nëse ndodh një kryengritje e madhe brenda Iranit… por nuk po shoh që kjo të ndodhë.”
Pentagoni i referohet deklaratave të Hegseth-it të mërkurën. Shtëpia e Bardhë mbrojti konceptin e fitores, duke thënë:
“Presidenti Trump dhe Sekretari Hegseth kanë të drejtë — ushtria e SHBA-së ka arritur ose tejkaluar të gjitha objektivat për Operacionin Epic Fury,” tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë Anna Kelly. Në negociatat që vijnë, presidenti është “optimist se kjo do të çojë në paqe afatgjatë në rajon.”
Por disa mbështetës të Trump-it nuk ishin dakord që kjo ishte fitore.
“Ka një paradoks të thellë këtu,” tha një aleat i Trump-it pranë Shtëpisë së Bardhë.
“Nëse nuk jeni të gatshëm të shkoni në luftë totale — dhe ne nuk jemi — atëherë sulmet në fund vetëm forcojnë këtë regjim të tmerrshëm. Ata e dinë që Trump dëshiron me dëshpërim të tërhiqet dhe do të marrin pjesën e tyre, edhe pse i kemi goditur me sulmet tona.”
Propozimet fillestare të Iranit për mbarimin e luftës — nën një plan “10-pikësh” — përfshinin elementë të vështirë për t’u pranuar, duke përfshirë fuqinë e Teheranit për të tarifuar 2 milionë dollarë për anije që kalojnë ngushticën.
Zëvendëspresidenti JD Vance, duke folur nga Hungaria të mërkurën, e quajti armëpushimin “një marrëveshje të brishtë” dhe kritikoi disa nga propozimet paraprake të Iranit. Vance do të udhëheqë negociatat nga ana e SHBA-së gjatë bisedimeve këtë fundjavë në Islamabad.
Deputeti republikan Don Bacon, një gjeneral në pension i Forcave Ajrore dhe anëtar i Komitetit të Shërbimeve të Armatosura në Dhomën e Përfaqësuesve, mirëpriti një ndërprerje të luftimeve, por paralajmëroi se SHBA-të thjesht “blenë kohë” me marrëveshjen e armëpushimit.
“Për sa kohë që ky regjimi ekziston, ai do të mbetet një kërcënim,” tha ai. “Jemi më të sigurt sot sepse Irani është dobësuar ndjeshëm. Por qeveria ende ekziston dhe kjo do të thotë se ata do të na kërcënojnë në plan afatgjatë.”
Shumë gjëra mbeten të pasigurta. Disa anije tregtare kaluan ngushticën të mërkurën përpara se Teherani ta mbyllte përsëri sepse Izraeli bombardoi objektivat e Hezbollahut në Bejrut. Irani këmbëngul që një armëpushim të përfshijë edhe fundin e armiqësive në Liban, ndërsa Trump dhe zyrtarët izraelitë thonë se ky është një konflikt i veçantë dhe jashtë kufijve të luftës në Iran.
Mosmarrëveshja mbi Libanin — së bashku me tarifat dhe garancitë e sigurisë — janë vetëm disa nga çështjet delikate që negociatorët do të duhet të zgjidhin në bisedimet e ardhshme.
Dhe të dyja palët duket se janë gati të kthehen në fushëbetejë nëse është e nevojshme.
Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare të Iranit tha të mërkurën se “duart tona mbeten në këmbëz” nëse bisedimet e paqes dështojnë. Kjo pasoi komentet e Hegseth-it dhe kryetarit të Shtabit të Përbashkët, gjeneral Dan Caine, më herët gjatë ditës se forcat amerikane do të mbeten të gatshme për luftë./politico-fjala.al