Last Updated on 04/05/2026 by Kesjana
Gjurmë të bakterit të skarlatinës janë gjetur në një dhëmb bolivian të shekullit XIV: kjo sugjeron se sëmundja nuk u importua në Amerikë nga evropianët.
Chiara Guzzonato
Për një kohë të gjatë është menduar se kolonistët evropianë, përveç imponimit të fesë dhe kulturës së tyre mbi popullsitë indigjene, sollën në Amerikë edhe viruse dhe baktere që shkaktuan epidemi vdekjeprurëse, si skarlatina, fruthi, lija dhe gripi.
Tani një studim i botuar në Nature Communications e sfidon këtë bindje, duke sugjeruar se skarlatina mund të ketë qenë e pranishme shumë kohë përpara mbërritjes së Christopher Columbus në vitin 1492.
Skarlatina dhe rezistenca ndaj antibiotikëve
Skarlatina është një infeksion bakterial, i zakonshëm te fëmijët 3–12 vjeç, që shkakton ethe, dhimbje fyti dhe një skuqje karakteristike të kuqe. Tradicionalisht trajtohet me penicilinë, por kohët e fundit po ngre shqetësime për shkak të shfaqjes së llojeve gjithnjë e më rezistente ndaj antibiotikëve. Nëse ky trend përshpejtohet, një sëmundje që sot konsiderohet e kontrollueshme mund të bëhet sërish e rrezikshme.
E vërteta e shkruar në një dhëmb 700-vjeçar
Provat vijnë nga një dhëmb i mumifikuar i një individi nga Bolivia, i cili jetoi midis viteve 1283 dhe 1383 pas Krishtit. Duke analizuar ADN-në, studiuesit identifikuan gjurmë të gjeneve patogjene të Streptococcus pyogenes, bakterit që shkakton skarlatinën. Nëse këto rezultate konfirmohen, kjo do të thotë se bakteri qarkullonte në Amerikë përpara mbërritjes së evropianëve.
Udhëtim nëpër Siberi
Njerëzit e parë besohet se mbërritën në Amerikë duke kaluar Ngushticën e Beringut rreth 20,000–22,000 vjet më parë. Sipas të dhënave gjenomike, Streptococcus pyogenes ishte i pranishëm në Evropë dhe Afrikë të paktën 4,000 vjet më parë.
Kjo e bën të mundur që bakteri të jetë përhapur globalisht përmes migrimeve njerëzore, duke mbërritur në Amerikë përmes Siberisë.
Hapat e ardhshëm
Hapi tjetër është krahasimi i këtij lloji të Amerikës së Jugut me variante të lashta evropiane dhe afrikane, si dhe me lloje moderne nga shpërthimet e fundit në Bolivi. Të kuptuarit e origjinës dhe evolucionit të bakterit mund të ndihmojë në zhvillimin e trajtimeve më efektive në të ardhmen.