Përparimet e fundit në teknologjinë e ndërfaqeve tru-kompjuter (Brain-Computer Interface – BCI) po na afrojnë gjithnjë e më shumë me sisteme që mund të interpretojnë mendimet drejtpërdrejt nga aktiviteti nervor i trurit. Studiuesit kanë zhvilluar një model të inteligjencës artificiale që arrin të përkthejë modelet e sinjaleve cerebrale në fjalë ose imazhe të dallueshme, duke analizuar aktivitetin elektrik të korteksit cerebral.
Kur një person mendon për një koncept, objekt apo figurë të caktuar, truri gjeneron modele specifike sinjalesh nervore. Inteligjenca artificiale mëson të lidhë këto modele me fjalët ose imazhet përkatëse përmes trajnimit me sasi të mëdha të dhënash, duke i mundësuar sistemit të parashikojë se çfarë po imagjinon ose kujton një individ.
Thelbi i kësaj teknologjie nuk është “leximi i mendjes” në kuptimin fantastiko-shkencor, por njohja dhe analizimi i modeleve komplekse të aktivitetit cerebral me një shpejtësi dhe saktësi të paprecedentë. Duke përdorur algoritme të avancuara të të mësuarit të thellë (deep learning), sistemi krijon lidhje mes regjistrimeve me rezolucion të lartë të aktivitetit nervor dhe rezultateve gjuhësore apo vizuale.
Në eksperimentet e kryera, pjesëmarrësit që mbanin sensorë jo-invazivë ose implante neurale u udhëzuan të mendonin për imazhe apo fjali të caktuara. Më pas, modeli i inteligjencës artificiale arriti të gjeneronte rikonstruksione të besueshme të këtyre mendimeve duke analizuar gjurmët elektrike të krijuara nga aktiviteti i trurit.
Megjithëse teknologjia ndodhet ende në fazat e hershme të zhvillimit dhe kërkon vlerësim të kujdesshëm etik, ajo hap perspektiva të reja për ndihmën ndaj personave me vështirësi komunikimi, si edhe për krijimin e mënyrave të reja të ndërveprimit mes njeriut dhe teknologjisë vetëm përmes mendimit./a.d