Një betejë e ashpër urbanistike ka shpërthyer në Kalamata, në bregdetin jugperëndimor të Pelonezit, Greqi, lidhur me projektin “Nika Bay Kalamata” – një mega-resort bregdetar me vlerë 136.5 milionë euro ($158 milionë). Ky projekt ka ndarë në dysh komunitetin vendas dhe ka nxitur një përplasje të fortë politike mbi të ardhmen e pronës publike, lirinë e aksesit në bregdet dhe shtrirjen gjithnjë e më të madhe të kapitalit të huaj.
Plani i projektit bregdetar në Kalamata
Projekti i korporatës, i udhëhequr nga “IDM Kalamata” (një kompani investimi në pronësi të zhvilluesit të njohur izraelit të pasurive të paluajtshme, Pinhas “Pinni” Sarfati) në bashkëpunim me grupin ndërkombëtar “Magnolia Group”, synon të transformojë rrënjësisht një parcelë masive bregdetare prej 205,000 metrash katrorë (rreth 50 hektarë) në zonën perëndimore të Kordias (konkretisht në lagjen Bournias).
Plani kryesor parashikon një sipërfaqe totale ndërtimi prej rreth 40,000 metrash katrorë, ku përfshihen:
-Një hotel ultra-luksoz me 5 yje dhe 140 dhoma.
-Një kompleks banimi privat me 248 vila luksoze dhe rezidenca ekskluzive të markave të njohura.
-Restorante të nivelit të lartë, qendra ekskluzive të mirëqenies (wellness), hapësira sportive dhe zona tregtare.
Për të përshpejtuar hapat, grupi izraelit i ka dorëzuar dokumentet pranë “Enterprise Greece”, duke kërkuar që projekti të shpallet zyrtarisht si “Investim Strategjik i Kategorisë 1”. Kjo kornizë e procedurave të përshpejtuara (fast-track) anashkalon proceset e zakonshme burokratike lokale, duke i garantuar kompanisë një licencim të menjëhershëm dhe një Plan të Veçantë të Zhvillimit Hapësinor (ESCHASE).
“Privatizim kolonialist”: Kundërofensiva lokale
Ndërsa “Enterprise Greece” ka nisur fazën e konsultimit publik për projektin, reagimi i grupeve opozitare vendase, mbrojtësve të mjedisit dhe mediave kombëtare të krahut të majtë ka qenë i menjëhershëm dhe plot indinjatë. Kritikët e kanë cilësuar këtë fshat luksoz që po miratohet me procedurë të përshpejtuar si një “zhvillim zhvatës të stilit kolonial”, duke hequr paralizëm me privatizimet e ngjashme e të debatueshme që kanë ndodhur në mbarë Ballkanin. Rezistenca e komunitetit vendas përqendrohet në tre pika kritike:
-Humbja e aksesit publik: Shqetësimi kryesor i banorëve të Kalamatës është rreziku i pashmangshëm i rrethimit dhe izolimit të bregdetit të tyre. Mbështetur në nenet 5 dhe 6 të ligjit për Investimet Strategjike, investitorët kanë kërkuar shprehimisht koncesion ekskluziv dhe përdorim privat të vijës bregdetare dhe zonës së plazhit. Grupet vendase të qytetarëve paralajmërojnë se kjo do ta kthejë një pasuri natyrore publike në një “ekosistem të mbyllur VIP”, të rezervuar vetëm për elitën ndërkombëtare.
-Sfida kushtetuese: Rezistenca ka marrë një peshë të madhe politike pas ndërhyrjes së ish-kryetarit të Bashkisë së Kalamatës, Stavros Benos. Në një deklaratë të ashpër publike, Benos e dënoi projektin si “antikushtetues dhe jashtëzakonisht dëmtues”. Ai vuri në dukje se ky resort gjigant shkel hapur Planin e Përgjithshëm Rregullues (GPS) të vitit 2011, i cili u miratua me ligj pikërisht për të mbrojtur brezin perëndimor si një zonë të gjelbër e të virgjër bioklimatike, dhe jo për ta kthyer atë në një kantier masiv ndërtimi për pasuri të paluajtshme.
-Anashkalimi i demokracisë lokale: Aktivistët po kritikojnë ashpër manovrat ligjore që po përdoren për t’i hequr Këshillit Bashkiak të Kalamatës të drejtën e vetos mbi planifikimin urban. Duke shfrytëzuar ligjet kombëtare për procedurat e përshpejtuara (fast-track), fuqia vendimmarrëse zhvendoset tërësisht nga përfaqësuesit e zgjedhur vendas drejt një rrethi të mbyllur ministrish dhe aktorësh korporatash në Athinë.
Qëndrimi i kompanisë
Përballë protestave në rritje dhe pasqyrimit negativ në media, “IDM Kalamata” ka kaluar në defensivë, duke lëshuar një deklaratë publike në përpjekje për të ulur tensionet. Fondi investues pretendon se “Nika Bay” nuk është projektuar si një kompleks i mbyllur dhe i fortifikuar, por si një “lagje bregdetare” e hapur dhe e integruar në zonë. Ata janë zotuar të ruajnë hapësira të bollshme të gjelbra për publikun, të garantojnë kalim të lirë drejt detit dhe të sjellin vlerë afatgjatë në ekonominë lokale përmes krijimit të të paktën 75 vendeve të përhershme të punës.
Megjithatë, për qytetarët e Kalamatës, këto premtime tingëllojnë boshe. Përplasja ligjore dhe sociale që po zien për plazhin e Kordiasit tashmë është shndërruar në një betejë simbolike për një kauzë shumë më të madhe: Kush e zotëron në të vërtetë të ardhmen e bregdetit grek?/ Greek Reporter-ad