Por kjo është vetëm gjysma më e lehtë e betejës së saj me migracionin, shkruan The Economist.
Duke pasur parasysh se Bashkimi Europian e paraqet shpesh veten si një projekt paqeje, ai tingëllon çuditërisht luftarak kur harton politika. Ka “bazuka” tregtare dhe fiskale për të goditur krizat, “plumba argjendi” për çdo problem dhe “opsione bërthamore” që përdoren si zgjidhja e fundit.
Megjithatë, në mungesë të një ushtrie të BE-së, apo qoftë edhe të një force policore europiane, burokracia e Brukselit rrallëherë ka në dorë diçka që i ngjan një arme të vërtetë. Përjashtimi i vetëm, dhe jo rastësisht, është Agjencia Europiane e Ruajtjes së Kufijve.
Për më shumë se një dekadë pas krijimit të saj në vitin 2005, agjentët e Frontex-it kishin në dispozicion pak më shumë se bilbila dhe paralajmërime, ndërsa ndihmonin autoritetet kombëtare të mbanin larg emigrantët.
Sot, ata mbajnë edhe pistoleta Glock 9 mm, në stilin e agjentëve të FBI-së. Në një union të ndërtuar për ta bërë luftën të paimagjinueshme, arma e parë mbikombëtare nuk u shpërnda për mbrojtje nga ushtritë, por për të penguar hyrjen e njerëzve të paarmatosur.
Qoftë për shkak të këtyre pistoletave Glock, ose më shumë gjasa si rezultat i një sërë masash të reja të miratuara vitet e fundit, emigracioni i paligjshëm drejt BE-së ka rënë ndjeshëm kohët e fundit.
Kalimet e paligjshme të kufirit të evidentuara nga Frontex janë përgjysmuar gjatë dy viteve të fundit. Edhe kërkesat për azil në vendet e Bashkimit Europian kanë rënë ndjeshëm.
Megjithëse flukset migratore mund të rriten dhe të bien sipas ritmeve të paparashikueshme, siç ndodhi me ardhjen e rreth një milion sirianëve dhe afganëve në Europë gjatë viteve 2015 dhe 2016, disa vite pasi kishin shpërthyer konfliktet në vendet e tyre, sot në kufijtë e jashtëm të BE-së mbizotëron një ndjenjë e pazakontë qetësie.
Më 12 qershor do të hyjë në fuqi një “paketë migracioni”, e konceptuar fillimisht në kulmin e krizës së një dekade më parë, e cila do të shtrëngojë kontrollet kufitare dhe pritet ta ulë edhe më tej emigracionin e parregullt.
Ndoshta, mbase, është e mundur që Europa ta ketë gjetur më në fund zgjidhjen për problemin e mbërritjeve të reja të padëshiruara në brigjet e saj. Por, për fat të keq, mbetet ende çështja politikisht shumë e ndjeshme e emigrantëve që tashmë jetojnë në Europë dhe që shpesh janë integruar dobët në shoqëri.
Mund të thuhet se Europa ka zgjidhur gjysmën e njërës gjysmë të problemit të saj me migracionin.
Megjithatë, për herë të parë pas shumë vitesh, në ministritë e Brendshme europiane mbizotëron një atmosferë që i ngjan optimizmit. Emigracioni i paligjshëm është ajo çështje që çdo udhëheqës i BE-së e di se mund t’i kushtojë postin nëse menaxhohet keq. Për këtë arsye, zyrtarët në Bruksel kanë hartuar mënyra konkrete për të frenuar mbërritjet e padëshiruara.
Masa më efektive ka qenë financimi i vendeve tranzit, si Tunizia dhe Egjipti, me kusht që ato të pengojnë emigrantët nga vende të tjera të vazhdojnë rrugën drejt Europës. Një marrëveshje e ngjashme me Turqinë ndihmoi në frenimin e krizës në vitin 2016 dhe që atëherë është zgjeruar.
BE-ja tashmë bashkëpunon më ngushtë edhe me vendet nga ku nisen emigrantët, edhe nëse kjo nënkupton dialog me regjime problematike, si talebanët në Afganistan.
Kushtet do të bëhen edhe më të ashpra për emigrantët e mundshëm. Duke filluar nga fundi i këtij muaji, kushdo që hyn në mënyrë të parregullt në BE dhe ka pak gjasa të përfitojë mbrojtje si refugjat, sepse vjen nga vende të konsideruara të sigurta, si Bangladeshi, do të vendoset në qendra ndalimi pranë kufirit, ndërsa shqyrtohet kërkesa e tij.
Ata që nuk kualifikohen për azil, aktualisht shumica dërrmuese e rasteve, dikur mund të prisnin të kalonin vite duke punuar në ekonominë informale të vendeve europiane ndërsa prisnin dëbimin. Kjo nuk do të ndodhë më.
Sipas një marrëveshjeje të arritur më 1 qershor, personat të cilëve u refuzohet azili mund të dërgohen në “qendra kthimi” në vende të largëta si Uganda ose Uzbekistani, ndërsa BE-ja organizon riatdhesimin e tyre. Shpresa është që emigrantët e mundshëm të heqin dorë nga udhëtimi që në fillim.
Europa meriton vlerësime për faktin se ka frenuar mbërritjet pa iu drejtuar metodave demonstrativisht brutale që përdoren nga zyrtarët e zbatimit të ligjeve të emigracionit në Amerikë.
Megjithëse gjuha ndaj emigracionit është bërë më e ashpër dhe shumë OJQ janë të tronditura nga një strategji që, sipas tyre, me të drejtë, ua transferon problemet e Europës regjimeve problematike, masat në tërësi janë relativisht të arsyeshme.
Megjithatë, mbeten shumë rreziqe. Schengen-i, sistemi i lëvizjes pa pasaportë, është pezulluar pjesërisht nga disa vende, përfshirë Francën dhe Gjermaninë, për shkak të frikës se emigrantët e paligjshëm mund të lëvizin lirisht nga një vend i BE-së në tjetrin.
Askush nuk e di se sa mirë do të funksiononte paketa aktuale në rast të një vale të re emigracioni. Qendrat e kthimit në Afrikë ose Azi, të cilat ende nuk janë ngritur, do të kenë kapacitete të kufizuara.
Përpjekjet për të “eksternalizuar” përpunimin e kërkesave për emigracion, si qendrat që Italia hapi në Shqipëri në vitin 2024 për shqyrtimin e kërkesave për azil jashtë territorit të saj, janë bllokuar në gjykatat e BE-së.
Jo tani për ata që kërkojnë strehë
Migracioni vazhdon të helmojë politikën europiane. Por sot kjo nuk ndodh kryesisht për shkak të mbërritjeve të reja në kufi.
Përkundrazi, armiqësia ndaj emigrantëve që kanë ardhur më herët, qoftë në vitin 2015 apo në vitin 1975, ka ndihmuar partitë populiste të djathta të ngjiten në krye të sondazheve në Gjermani dhe Francë, si dhe të marrin pushtetin në Itali.
Sulmet politike ndaj njerëzve me origjinë të huaj, shumica e të cilëve janë vendosur ligjërisht në Europë ose kanë lindur aty dhe shumë prej tyre janë qytetarë të vendeve europiane, janë bërë të zakonshme në një pjesë të madhe të spektrit politik.
Më 30 maj, disa qindra persona morën pjesë në një “samit të riemigrimit” në Portugali, ku ishin të pranishëm edhe përfaqësues të partisë ksenofobe Alternative për Gjermaninë. Ideja se pasardhësit e emigrantëve duhet të nxiten të largohen nga vendi është qartazi raciste, por nuk konsiderohet më një tabu.
Jordan Bardella, i cili kryeson sondazhet për raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale franceze të vitit të ardhshëm, fajësoi emigrantët “që janë fizikisht në Francë, por shpirti dhe zemra e tyre ndodhen diku tjetër” për një natë trazirash pas një ndeshjeje futbolli.
Për parti të tilla, çështja e migracionit është tepër e fuqishme politikisht për t’u lënë pas, edhe nëse numri i mbërritjeve të reja bie.
Pjesa e integrimit në sfidën e migracionit nuk mund të zgjidhet me armë apo marrëveshje. Ndoshta, nëse mbërritjet e parregullta mbeten të ulëta për shumë vite, një pjesë e tensionit politik mund të zbehet. Dhe duhet të zbehet.
Në dekadat e ardhshme, Europa do të ketë nevojë për emigrantë për të kompensuar rënien demografike. Kjo nuk do të thotë t’i hapë kufijtë për këdo që zgjedh të zhvendoset aty. Por do të thotë se, një ditë, disa emigrantë do të duhet të priten krahëhapur, jo me Glock. /Monitor/kb