Last Updated on 06/07/2026 by EL
Një studim ndërkombëtar ka identifikuar 641 gjene të panjohura më parë që lidhen me rrezikun për zhvillimin e skizofrenisë, duke hapur rrugën për një kuptim më të thellë të mekanizmave biologjikë të kësaj sëmundjeje mendore dhe, në të ardhmen, për trajtime më të synuara.
Zbulimi është bërë nga një konsorcium shkencor i udhëhequr nga Lieber Institute for Brain Development në Baltimore (SHBA) dhe Universiteti i Barit, në bashkëpunim me më shumë se 60 spitale psikiatrike në mbarë botën. Studimi është publikuar në revistën shkencore Nature Genetics.
Ndryshe nga kërkimet e deritanishme, studiuesit nuk u përqendruan vetëm te gjenet që ndodhen pranë varianteve të njohura të ADN-së, por analizuan edhe mënyrën se si gjenet ndikojnë te njëri-tjetri edhe kur ndodhen larg në genom. Ky qasje inovative bëri të mundur zbulimin e qindra gjeneve që deri më tani kishin mbetur të fshehura.
Për studimin u analizuan të dhënat gjenetike të 102 mijë personave, si edhe mostra të indeve nga gjashtë rajone të ndryshme të trurit, të marra nga qindra donatorë. Dihet prej kohësh se skizofrenia ka një komponent të fortë gjenetik dhe se rreziku për ta zhvilluar është më i lartë tek personat që kanë familjarë të prekur nga kjo sëmundje.
Falë metodave të reja kompjuterike, studiuesit arritën të identifikojnë rrjete të ndërlikuara gjenesh që bashkëveprojnë në zhvillimin e skizofrenisë. Shumë nga variantet e zbuluara lidhen me sinjalizimin e glutamatit, një neurotransmetues thelbësor për funksionimin normal të trurit, si edhe me komunikimin mes qelizave nervore, proceset imunitare dhe zhvillimin e trurit.
Koordinatori i studimit, Giulio Pergola, tha se shumica e studimeve të mëparshme janë fokusuar vetëm te gjenet pranë varianteve të njohura të ADN-së, ndërsa kjo qasje e re ka bërë të mundur zbulimin e lidhjeve të fshehura mes gjeneve që veprojnë në distancë.
Sipas autorëve, studimi tregon se skizofrenia nuk është rezultat i veprimit të një gjeni të vetëm, por i ndërveprimit të rrjeteve të tëra gjenetike. Kuptimi i këtyre mekanizmave mund të çojë në zhvillimin e diagnostikimeve më të sakta dhe terapive më efektive për pacientët në të ardhmen.