Gjumi është punishteja e natës ku trupi ndërton në mënyrë aktive jetëgjatësinë e tij përmes mekanizmave të ndërlikuar të riparimit qelizor, shkruan corriere it.
Rindërtimi qelizor: gjumi aktivizon procesin fiziologjik të mirëmbajtjes dhe rigjenerimit të indeve.
Kërkimet tregojnë një kurvë në formë U: të flesh më pak se 7 orë ose më shumë se 9 orë rrit rrezikun e vdekshmërisë.
Cilësia ka më shumë rëndësi se sasia: gjashtë orë gjumë të pandërprerë dhe të thellë e rigjenerojnë trupin më mirë sesa tetë orë të fragmentuara.
Gjatë pushimit të natës ndodh rregullimi i hormoneve të rëndësishme si kortizoli dhe hormoni i rritjes (GH).
Sistemi imunitar përdor fazat e gjumit të thellë për të konsoliduar dhe organizuar mbrojtjet e tij.
Në verë është thelbësore të menaxhohet temperatura e trupit dhe ekspozimi ndaj dritës për të mbrojtur arkitekturën e gjumit.
Çfarë thotë vërtet kërkimi për gjumin dhe kohëzgjatjen e jetës
Ta reduktosh pushimin e natës në një periudhë pasiviteti, duke pritur ditën tjetër, do të thotë të injorosh funksionin e tij kryesor. Gjumi është sistemi më i avancuar i mirëmbajtjes parandaluese që kemi në dispozicion.
Lidhja mes kohës së kaluar me sy mbyllur dhe jetëgjatësisë ka konture të matshme dhe konkrete. Një meta-analizë e madhe e publikuar në vitin 2010, e kryer nga studiuesit Francesco Cappuccio, Pasquale Strazzullo dhe kolegët e tyre, analizoi lidhjen mes kohëzgjatjes së gjumit dhe vdekshmërisë nga të gjitha shkaqet. Të dhënat e mbledhura nga më shumë se 1.3 milion pjesëmarrës në mbarë botën paraqesin një panoramë klinike shumë të qartë.
Kurba në formë U: pse edhe shumë gjumë mund të jetë po aq i rrezikshëm sa pak gjumë
Literatura shkencore e përshkruan këtë marrëdhënie me një kurvë dozë–përgjigje në formë U. Të flesh vazhdimisht më pak se shtatë orë në natë shoqërohet me një rritje sistematike të rrezikut të vdekshmërisë. Nga ana tjetër, të flesh rregullisht më shumë se nëntë orë lidhet gjithashtu me një rritje të ngjashme të rrezikut.
Gjumi i tepërt për një kohë të gjatë shpesh mund të jetë tregues i një gjendjeje inflamatore, çrregullimeve metabolike ose problemeve të tjera shëndetësore që e bëjnë organizmin të kërkojë më shumë pushim. Në të kundërt, mungesa kronike e gjumit e konsumon infrastrukturën qelizore para se ajo të ketë kohë të rigjenerohet.
Dallimi mes sasisë dhe cilësisë së gjumit
Ora mat vetëm kohën e kaluar shtrirë në errësirë, një tregues thjesht sasior. Më e rëndësishme është si fle, jo vetëm sa fle. Gjashtë orë gjumë të pandërprerë, me alternimin e duhur të fazave të gjumit të thellë dhe fazës REM, mund të ofrojnë një rikuperim fizik dhe mendor më të mirë sesa tetë orë të ndërprera nga zgjime të shumta të vogla. Dendësia dhe vazhdimësia e gjumit përcaktojnë efektivitetin e tij mbi organizmin.
Çfarë ndodh në trup gjatë gjumit të thellë?
Në momentin që bie në gjumë, trupi fillon një turn pune të vërtetë. Sistemi nervor qendror redukton ndërveprimet me mjedisin e jashtëm dhe drejton burimet metabolike drejt proceseve të brendshme. Kështu aktivizohen mekanizma biologjikë që nuk mund të riprodhohen gjatë gjendjes normale të zgjimit.
Riparimi qelizor, hormonet dhe sistemi imunitar
Gjatë fazave më të thella dhe më të ngadalta të gjumit, truri stimulon çlirimin e hormonit të rritjes (GH), i cili luan rol kryesor në rindërtimin e indeve muskulore dhe qelizore të lodhura gjatë ditës. Në të njëjtën kohë, nivelet e kortizolit bien ndjeshëm, duke ulur ngarkesën mbi sistemin kardiovaskular dhe duke ndihmuar në rikthimin e ndjeshmërisë ndaj insulinës.
Sistemi imunitar shfrytëzon këtë dritare të saktë kohore për të prodhuar proteina të quajtura citokina dhe për të forcuar mbrojtjet e organizmit, duke ndërtuar një lloj mburoje biologjike kundër agresioneve të jashtme.
Si të përmirësohet cilësia e gjumit në verë (nxehtësia, drita dhe oraret)
Stina e verës është një nga sfidat më të mëdha për rutinën e gjumit. Temperaturat e larta gjatë natës dhe ekspozimi i zgjatur ndaj dritës së diellit mund të prishin ritmet cirkadiane, ndaj nevojiten disa masa praktike.
Ul temperaturën e ambientit: trupi ka nevojë për një ulje natyrale të temperaturës për të filluar dhe për të ruajtur gjumin.
Mbaje dhomën të freskët dhe të ajrosur, idealisht rreth 18–19°C, ose bëj një dush me ujë të vakët para se të flesh për të ndihmuar trupin të shpërndajë nxehtësinë e tepërt./mxh