Sëmundja e Alzheimerit dhe format e tjera të demencës po krijojnë një barrë të madhe ekonomike dhe sociale në Evropë. Pjesën më të madhe të kostos nuk e paguajnë institucionet, por familjet që kujdesen çdo ditë për të afërmit e tyre.
Demenca i kushton Evropës më shumë se 221 miliardë dollarë në vit, sipas një studimi të ri ndërkombëtar që përfshin 30 ekonomi evropiane, mes tyre edhe Greqinë. Por shifra më domethënëse e raportit është fakti se 58% e kësaj kostoje lidhet me kujdesin e papaguar të familjarëve, miqve dhe kujdestarëve informalë.
Kjo do të thotë se rreth 93 miliardë euro në vit përfaqësojnë punën e njerëzve që kujdesen për pacientët pa marrë pagesë, shpesh duke sakrifikuar kohën, punën dhe mirëqenien e tyre personale.
Një krizë që pritet të zgjerohet
Plakja e popullsisë evropiane po sjell rritjen e numrit të personave që preken nga demenca. Aktualisht, sëmundja është ndër shkaqet kryesore të humbjes së pavarësisë, paaftësisë dhe vdekshmërisë tek të moshuarit.
Sipas studimit, rreth 8.8 milionë persona në vendet evropiane me të ardhura të larta jetonin me demencë në vitin 2019. Kostoja totale e kësaj sëmundjeje përbënte rreth 1.6% të PBB-së së këtyre vendeve.
Studiuesit paralajmërojnë se me rritjen e jetëgjatësisë dhe uljen e numrit të lindjeve, numri i pacientëve dhe presioni mbi familjet do të vazhdojnë të rriten në vitet e ardhshme.
Familjet janë “kujdestarët e padukshëm”
Richard Dodel nga Universiteti Duisburg-Essen, autori kryesor i studimit, theksoi se një nga gjetjet më të rëndësishme ishte roli i madh i familjarëve në kujdesin ndaj pacientëve.
“Edhe pse trajtimi dhe shërbimet shëndetësore kanë kosto të lartë, pjesa më e madhe e barrës mbahet nga kujdestarët informalë, kontributi i të cilëve shpesh nuk vlerësohet sa duhet”, u shpreh ai.
Për shumë familje, kujdesi ndaj një personi me demencë nënkupton orë të gjata mbikëqyrjeje, ndihmë në aktivitetet e përditshme dhe përballje me lodhje fizike e emocionale.
Kërkohet më shumë mbështetje për pacientët dhe familjet
Ekspertët nënvizojnë se demenca nuk është vetëm një çështje ekonomike. Përveç shpenzimeve financiare, kujdestarët familjarë përballen shpesh me stres, lodhje kronike dhe pasoja në shëndetin e tyre fizik e psikologjik.
Studimi kërkon më shumë investime në shërbime mbështetëse për pacientët dhe familjet, qendra kujdesi afatgjatë dhe politika parandaluese që synojnë faktorët e rrezikut të ndryshueshëm.
Sipas studiuesve, njohja e rolit të kujdestarëve familjarë dhe përfshirja e kostos së tyre reale në politikat shëndetësore është thelbësore për të përballuar sfidën e demencës në Evropën e së ardhmes.