Last Updated on 16/07/2026 by EL
Kur temperaturat rriten ose moti bëhet ekstrem, termat meteorologjikë pushtojnë bisedat e përditshme dhe titujt e mediave. Por shumë prej tyre përdoren gabim. Ajo që për shumicën duket si një çështje gjuhe, për meteorologët është një dallim i rëndësishëm shkencor.
Një nga gabimet më të zakonshme është përdorimi i termave “vapë përvëluese” dhe “vapë e rëndë” si sinonime. Në realitet, ato përshkruajnë dy situata krejt të ndryshme. Vapa përvëluese karakterizohet nga temperatura shumë të larta, por me lagështi të ulët, tipike për klimën e shkretëtirës. Në këto kushte djersa avullon shpejt, duke ndihmuar organizmin të rregullojë temperaturën e trupit. Ndryshe ndodh me vapën e rëndë, ku lagështia e lartë pengon avullimin e djersës dhe e bën temperaturën e perceptuar shumë më të lartë se ajo që tregon termometri.
Një tjetër keqkuptim lidhet me erën e njohur si shirok. Shpesh çdo erë e ngrohtë quhet kështu, por në meteorologji emërtimi nuk varet nga temperatura, por nga drejtimi i erës. Shiroku është vetëm era që fryn nga juglindja. Nëse fryn nga jugperëndimi quhet libeçio, ndërsa era që vjen drejtpërdrejt nga jugu quhet ostro.
Edhe termat “tornado” dhe “trombë ajri” përdoren shpesh si dy fenomene të ndryshme, ndërkohë që bëhet fjalë për të njëjtën dukuri atmosferike. “Tornado” është emri i përdorur ndërkombëtarisht, ndërsa “trombë ajri” është termi tradicional. Të dy përshkruajnë një kolonë ajri që rrotullohet me shpejtësi dhe prek tokën.
Po aq i përhapur është edhe përdorimi i gabuar i fjalës “nubifrag”. Jo çdo reshje e dendur shiu konsiderohet e tillë. Sipas standardeve të Organizatës Botërore Meteorologjike, një fenomen klasifikohet si nubifrag vetëm kur bien më shumë se 30 milimetra shi në një orë ose mbi 50 milimetra në dy orë. Në të kundërt, bëhet fjalë për një rrebesh të fortë, por jo për një nubifrag.
Ekspertët theksojnë se përdorimi i saktë i këtyre termave ndihmon jo vetëm në komunikimin e drejtë të parashikimeve të motit, por edhe në kuptimin më të qartë të fenomeneve atmosferike dhe rreziqeve që ato mund të sjellin.