Një brez i ri po e sheh pensionin jo si një etapë të sigurt të jetës, por si një mundësi gjithnjë e më të largët. Të rinjtë e Gjeneratës Z dhe një pjesë e mijëvjeçarëve në Britani dhe vende të tjera të Evropës po humbasin besimin se do të arrijnë ndonjëherë të dalin në pension. Për disa prej tyre, kjo bindje po shkon aq larg sa kanë filluar të vënë në pikëpyetje edhe vetë kuptimin e kursimit për pleqërinë.
Fenomeni ka marrë edhe një emërtim të ri: NERDs – “Never Ever Retiring Demographic”, ose demografia e njerëzve që besojnë se nuk do të dalin kurrë në pension. Termi është një lojë fjalësh me FIRE, akronimin e lëvizjes “Financially Independent, Retire Early”, që përfaqëson njerëzit që synojnë pavarësinë financiare dhe pensionimin e parakohshëm.
Sipas një studimi të kryer nga People’s Pension, një ofrues britanik i skemave të pensioneve në vendin e punës, 47% e të rinjve të moshës 18 deri në 27 vjeç nuk merren aktivisht me pensionin e tyre. Edhe më shqetësues është fakti se 12% e tyre, rreth 2.2 milionë të rinj, kanë ndaluar plotësisht së kursyeri për pension, sepse besojnë se do të duhet të punojnë gjatë gjithë jetës.
Kriza e kostos së jetesës po ndryshon pritshmëritë
Pas kësaj qasjeje qëndrojnë kryesisht presionet ekonomike. Rritja e kostos së jetesës ka bërë që disa prej objektivave tradicionale të moshës së re, si blerja e një shtëpie, martesa, krijimi i familjes dhe pensioni, të duken gjithnjë e më të paarritshme.
Pagat që nuk kanë ndjekur ritmin e kostove, pushimet e papritura nga puna dhe pasiguria në sektorë të caktuar, veçanërisht në teknologji, kanë shtuar ndjenjën e pasigurisë. Edhe paqëndrueshmëria gjeopolitike, përmes ndikimit të saj në inflacion, ka kontribuar në këtë klimë.
Megjithatë, problemi nuk lidhet vetëm me ekonominë. Sipas studimit, një pjesë e përgjegjësisë i atribuohet edhe mënyrës se si industria financiare komunikon me të rinjtë.
Një hendek i madh komunikimi
Rreth 36% e të anketuarve thonë se kompanitë financiare nuk arrijnë t’u shpjegojnë siç duhet të rinjve përfitimet e kursimit për pension. Për 27% të tyre, këto kompani duket se janë më të interesuara të shesin produktet e tyre sesa të edukojnë klientët dhe të rrisin ndërgjegjësimin financiar. Një tjetër 16% e të rinjve kritikojnë gjuhën e ndërlikuar dhe përdorimin e tepërt të termave financiarë.
Pensionet gjithashtu perceptohen si një temë e mërzitshme dhe e parëndësishme. Rreth 20% e të rinjve të Gjeneratës Z e shohin në këtë mënyrë.
Hendeku me brezat e tjerë është i dukshëm. Vetëm 13% e Gjeneratës X dhe të brezit “Baby Boomers” mendojnë se kompanitë e pensioneve nuk shpjegojnë siç duhet rëndësinë e kursimeve për të rinjtë. Në Gjeneratën Z, kjo përqindje arrin në 29%.
Edhe kanalet e komunikimit duket se nuk përputhen me mënyrën se si të rinjtë marrin informacion. 17% e tyre thonë se kompanitë nuk përdorin platformat dhe kanalet ku ata janë realisht aktivë, krahasuar me vetëm 4% të brezave më të vjetër.
Një informacion mund të ndryshojë sjelljen
Studimi sugjeron se problemi nuk është domosdoshmërisht mungesa e interesit, por mungesa e informacionit të përshtatshëm.
Rreth 70% e të rinjve thonë se do të kishin kursyer nëse do ta dinin se nisja e kursimeve në të 20-at mund të dyfishojë potencialisht shumën e akumuluar për pension, krahasuar me fillimin në të 30-at.
Në mënyrë të ngjashme, 63% thonë se do të motivoheshin më shumë nëse do të kuptonin se lehtësirat fiskale dhe kontributet e punëdhënësit mund të rrisin ndjeshëm kursimet e tyre.
Kirsty Ross, drejtoreshë e propozimeve në People’s Pension, argumenton se të rinjtë nuk janë indiferentë ndaj pensionit, por janë lodhur nga mesazhet që bazohen te frika dhe terminologjia financiare e vështirë për t’u kuptuar. Sipas saj, ajo që funksionon më mirë është komunikimi i drejtpërdrejtë, i thjeshtë dhe këshillat praktike që tregojnë ndikimin e hapave të vegjël të ndërmarrë sot.
Çfarë kërkon Gen Z?
Të rinjtë kanë edhe ide konkrete për mënyrën se si mund të bëhet më i kuptueshëm kursimi për pension.
31% do të preferonin mjete të thjeshta, si shiritat e progresit ose gjurmuesit e objektivave, për të parë se sa pranë janë me qëllimin e tyre financiar. 26% duan të dinë se mund të nisin me shuma të vogla, ndërsa 23% do të donin të shihnin më shumë shembuj se çfarë bëjnë financiarisht njerëz të moshës së tyre.
Për 22%, hapat e qartë dhe të shkurtër do ta bënin procesin më të lehtë, ndërsa 19% thonë se historitë më të lehta, të kuptueshme dhe të afërta me realitetin e tyre do të ndihmonin.
Në përgjigje të këtij feedback-u, People’s Pension ka nisur fushatën “Pension Drop”, duke përdorur rrjetet sociale, figura publike, evente dhe persona të njohur nga industria e argëtimit për ta bërë diskutimin mbi pensionet më të afërt me audiencën e re.
Komiku dhe prezantuesi televiziv Iain Stirling, ambasador i fushatës, pranon se do të kishte dashur të kishte nisur kursimet më herët. Sipas tij, edhe shumat e vogla të vendosura mënjanë në të 20-at ose të 30-at mund të bëjnë një ndryshim të madh në të ardhmen.
Në të njëjtën kohë, ai pranon se për shumë të rinj situata financiare është e vështirë dhe se edhe shpenzimet e vogla të përditshme janë bërë më të kushtueshme.
Mesazhi i tij është se pensioni nuk varet vetëm nga individi: kontributet e punëdhënësit dhe lehtësirat fiskale mund të shtojnë ndjeshëm kursimet. Për këtë arsye, këshilla është që të rinjtë të kontrollojnë se ku kanë skemën e pensionit, të verifikojnë nëse kanë më shumë se një të tillë dhe të sigurohen që përfitojnë maksimalisht nga kontributet e punëdhënësit.
Një tjetër rekomandim është rritja graduale e kontributeve sa herë që rritet paga ose merret një bonus.
Në thelb, fenomeni NERDs tregon një ndryshim më të gjerë në marrëdhënien e brezit të ri me të ardhmen financiare. Për një pjesë të Gen Z, pensioni nuk është më një premtim i largët, por një objektiv që duket aq i pasigurt saqë disa kanë zgjedhur të mos kursejnë fare për të. Sfida për sistemet financiare është tashmë jo vetëm t’u ofrojnë të rinjve produkte pensioni, por t’i bindin se e ardhmja financiare mund të ndërtohet ende përmes vendimeve të marra sot./ad