Last Updated on 18/09/2026 by EL
Ministrat e Financave të Bashkimit Europian po shqyrtojnë vendosjen e një takse mbi fitimet e jashtëzakonshme të kompanive energjetike, në një kohë kur paqëndrueshmëria e çmimeve të naftës dhe energjisë po shton presionet inflacioniste në të gjithë bllokun.
Çështja është diskutuar në takimet e Eurogrupit dhe Këshillit për Çështjet Ekonomike dhe Financiare, të zhvilluara në Dublin. Lufta në Lindjen e Mesme ka ndikuar në tregjet energjetike, ndërsa çmimi i naftës Brent ka kaluar mbi 100 dollarë për fuçi. Luhatjet e forta të çmimeve po e vështirësojnë luftën kundër inflacionit, i cili sipas pritshmërive nuk pritet të rikthehet në objektivin prej 2% përpara fundit të vitit 2027.
Komisioneri europian për Ekonominë, Valdis Dombrovskis, konfirmoi se disa vende anëtare kanë propozuar taksën mbi fitimet e jashtëzakonshme.
“Ka disa shtete anëtare që e kanë propozuar këtë nismë dhe ajo është pjesë e diskutimeve tona”, tha Dombrovskis, duke shtuar se vendet e BE-së kanë tashmë mundësinë të vendosin taksa të tilla në nivel kombëtar.
Sipas tij, Komisioni Europian është i gatshëm të mbështesë shtetet anëtare duke shkëmbyer praktikat më të mira dhe duke ndihmuar në gjetjen e një modeli të përshtatshëm.
Gjermania kërkon një model konkret
Ministri gjerman i Financave, Lars Klingbeil, po kërkon që Komisioni Europian të paraqesë modele konkrete për një taksë të tillë, me synimin që propozimi të jetë në tryezë për takimin e ardhshëm të Këshillit Ekonomik dhe Financiar në tetor.
“E dini që kam luftuar për këtë prej kohësh, së bashku me ministra të tjerë europianë të Financave”, deklaroi Klingbeil.
Edhe ministri spanjoll i Financave, Carlos Cuerpo, u shpreh në favor të nismës. Sipas tij, shtetet po përdorin paratë e taksapaguesve për të ulur faturat e familjeve, kompanive, industrisë dhe transportit, ndërsa një taksë mbi fitimet e jashtëzakonshme mund të krijonte një mënyrë tjetër për shpërndarjen e kësaj barre.
Franca, ndërkohë, ka mbajtur një qëndrim më të kujdesshëm. Ministri francez i Financave, Roland Lescure, tha se ndikimi i krizës energjetike ndryshon nga një shtet në tjetrin dhe se çdo mekanizëm duhet të marrë parasysh specifikat kombëtare.
“Mbështes çdo punë që po bëhet, por nuk mund të mbështes diçka pa e parë më parë”, deklaroi Lescure.
Çmimet e naftës ndryshojnë ndjeshëm në BE
Pavarësisht se kriza energjetike prek të gjithë Bashkimin Europian, qytetarët e vendeve të ndryshme përballen me çmime shumë të ndryshme në pikat e karburantit. Një nga arsyet kryesore janë taksat kombëtare mbi karburantet, përfshirë akcizat dhe TVSH-në.
Finlanda, Danimarka dhe Holanda kanë ndër çmimet më të larta të naftës diesel në BE, ndërsa vendet e Europës Lindore, si Bullgaria dhe Polonia, aplikojnë taksa më të ulëta mbi karburantet.
Të dhënat zyrtare të BE-së të publikuara më 14 shtator tregojnë se Malta kishte çmimin më të ulët të dieselit, rreth 1.20 euro për litër.
Në Finlandë, diesel kushtonte rreth 1.48 euro për litër para taksave, por arrinte në 2.50 euro për litër pas aplikimit të tyre. Në Danimarkë, çmimi para taksave ishte 1.43 euro dhe 2.50 euro pas taksave, ndërsa në Holandë kalonte nga 1.50 në 2.49 euro për litër.
Në Francë, çmimi i dieselit më 14 shtator ishte rreth 2.29 euro për litër, ndërsa para taksave ishte rreth 1.30 euro.
Përballë rritjes së kostove, Franca ka zgjedhur të ofrojë mbështetje të targetuar për sektorët më të ekspozuar ndaj krizës energjetike, në vend që të ulë taksat mbi karburantet. Kryeministri francez Sébastien Lecornu ka kërkuar zgjatjen e mbështetjes për këta sektorë deri më 31 dhjetor.
Përveç taksave, çmimet ndikohen edhe nga kapacitetet e rafinerive dhe rrjetet e furnizimit. Edhe pse të gjitha vendet e BE-së blejnë naftë bruto në tregjet globale, kostoja përfundimtare për konsumatorët varet edhe nga kapacitetet e rafinimit, mundësitë për transportin e karburantit dhe lidhjet me tregjet e vendeve fqinje.
Në kushtet e një goditjeje të furnizimit, vendet që kanë kapacitete të lira rafinimi, rrugë të diversifikuara importi dhe lidhje të forta me tregjet përreth mund të përballojnë më lehtë ndërprerjet e furnizimit.