Finlanda dhe Suedia aktivizuan avionët e tyre të reagimit të shpejtë pasi avionë ushtarakë rusë u identifikuan duke fluturuar mbi Gjirin e Finlandës, në hapësirën ajrore ndërkombëtare. Operacioni vjen në një kohë kur tensionet në rajonin e Detit Baltik janë rritur ndjeshëm dhe vendet evropiane janë në gatishmëri të lartë ndaj çdo veprimi të mundshëm të Moskës.
Forcat Ajrore finlandeze njoftuan të premten se avionët e të dy vendeve nordike u ngritën të enjten për të identifikuar një grup avionësh rusë, të përbërë nga një avion transporti Tu-134, avionë luftarakë MiG-31 dhe Su-30. Sipas autoriteteve ushtarake, avionët rusë ndodheshin në hapësirën ajrore ndërkombëtare mbi Gjirin e Finlandës.
Ky ishte operacioni i parë i përbashkët operacional i identifikimit mes forcave ajrore të Finlandës dhe Suedisë. Kryeministri suedez Ulf Kristersson komentoi operacionin në rrjetin social X, duke theksuar se Deti Baltik ndodhet sot përballë një niveli të lartë cenueshmërie, por sipas tij rajoni është njëkohësisht më i mbrojtur se më parë.
Avionët nordikë janë ngritur rregullisht për të identifikuar dhe interceptuar avionë rusë në rajonin e Detit Baltik. Pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022, Finlanda dhe Suedia braktisën dekada të politikës së mosangazhimit ushtarak dhe iu bashkuan NATO-s.
Në të njëjtën ditë, Shërbimi Danez i Inteligjencës së Mbrojtjes (DDIS) paralajmëroi se rreziku i një veprimi ushtarak rus kundër vendeve të NATO-s është në rritje. Megjithatë, një pushtim i drejtpërdrejtë i një vendi anëtar të Aleancës vlerësohet ende si “shumë i pamundur”, edhe pse nuk përjashtohet plotësisht.
Drejtuesi i DDIS, Thomas Ahrenkiel, tha se ekziston një rrezik i ulët, por në rritje, që Rusia të ndërmarrë një sulm ushtarak të kufizuar ndaj një ose disa vendeve të NATO-s që kufizohen me territorin rus. Sipas vlerësimit danez, Rusia pritet gjithashtu të intensifikojë të ashtuquajturat “sulme hibride” ndaj objektivave në vendet perëndimore.
Në të kaluarën, këto veprime kishin synuar kryesisht krijimin e frikës dhe dobësimin e mbështetjes publike për ndihmën ndaj Ukrainës. Sipas inteligjencës daneze, tashmë ato kanë përfshirë edhe përpjekje për të penguar dërgimin e mbështetjes në Ukrainë, përfshirë sabotime ndaj kompanive të mbrojtjes dhe transportit hekurudhor të pajisjeve ushtarake.
DDIS paralajmëron gjithashtu për mundësinë e sulmeve kibernetike shkatërruese që mund të paralizojnë funksione kritike të shoqërisë.
Evropa në gatishmëri
Vendet evropiane kanë rritur vigjilencën ndaj ndërhyrjeve të mundshme ruse, mes shqetësimeve se Moska mund të synojë vendet që mbështesin Ukrainën, ndërsa lufta ka hyrë në vitin e pestë.
Në muajin nëntor, zyrtarë ushtarakë të NATO-s njoftuan vendosjen e një sistemi të ri amerikan kundër dronëve në krahun lindor të Aleancës. Pas një shkeljeje të hapësirës ajrore polake, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, njoftoi gjithashtu krijimin e programit “Eastern Sentry”, i cili synon të parandalojë inkursione të tjera ruse.
Disa zyrtarë evropianë i kanë interpretuar incidentet e fundit si testim të reagimit të NATO-s nga Moska, duke ngritur pikëpyetje mbi gatishmërinë e Aleancës përballë kërcënimeve të mundshme. Kremlini ka hedhur poshtë akuzat se Rusia qëndron pas disa prej inkursioneve të paidentifikuara në Evropë, duke i cilësuar ato si “të pabazuara”./k.m