Last Updated on 17/10/2026 by Anisa
Mes personave të shënjestruar janë studentë, aktivistë, një deputet dhe një këshilltar lokal. Hetimet zbuluan përdorimin e Pegasus, spyware-it të kompanisë izraelite NSO Group, si dhe të programit NoviSpy.
Një skandal i ri përgjimesh ka tronditur Serbinë, ku 14 persona të lidhur me opozitën dhe lëvizjen studentore dyshohet se janë shënjestruar nga programe të sofistikuara spiunazhi. Mes tyre janë aktivistë, pjesëtarë të lëvizjes studentore, një deputet dhe një këshilltar lokal.
Rasti u bë publik pasi 12 persona iu drejtuan ekspertëve të forenzikës dixhitale të organizatës SHARE, pasi kishin marrë njoftime sigurie në telefonat e tyre iPhone nga kompania Apple, ku paralajmëroheshin se mund të ishin shënjestruar nga programe spiunazhi.
Analizat e SHARE konfirmuan më pas edhe dy raste të tjera infektimi, përfshirë përdorimin e një versioni të ri të NoviSpy, një program spiunazhi i zbuluar për herë të parë në Serbi në vitin 2024.
Konfirmohet përdorimi i Pegasus
Hetimi mori përmasa më të mëdha pasi organizata kërkimore Citizen Lab konfirmoi se telefoni i një anëtari të lëvizjes studentore ishte infektuar me Pegasus, programin e njohur të spiunazhit të kompanisë izraelite NSO Group.
“Konfirmuam se pajisja e studentit ishte komprometuar nga Pegasus nga dhjetori 2025 deri në janar 2026”, deklaroi Bill Marczak, studiues i lartë në Citizen Lab.
Pegasus është një program i sofistikuar që mund të instalohet në një pajisje pa qenë e nevojshme që përdoruesi të ndërmarrë ndonjë veprim. Ai mund të sigurojë qasje në të dhëna dhe funksione të rëndësishme të telefonit, përfshirë mesazhet, kontaktet, fotografitë dhe të dhënat e aplikacioneve. Në varësi të versionit dhe mënyrës së infektimit, mund të mundësojë gjithashtu aktivizimin e fshehtë të mikrofonit dhe kamerës.
Në qendër të vëmendjes për shkak të përdorimit të këtij programi ka qenë edhe ish-eurodeputeti i SYRIZA-s, Stelios Kouloglou, në një rast që u bë publik në Greqi në korrik të vitit 2026.
Aftësitë e Pegasus janë të krahasueshme me ato të Predator, programit që u bë pjesë e skandalit të përgjimeve në Greqi.
Citizen Lab: Lëvizja pro-demokracisë po shënjestrohet
Njëmbëdhjetë pajisjet e tjera kishin marrë gjithashtu njoftime paralajmëruese nga Apple. Megjithatë, këto njoftime, ndonëse përbëjnë një tregues serioz të mundshëm të shënjestrimit, nuk provojnë vetvetiu se pajisjet janë infektuar me spyware.
“Gjetjet e hetimit tonë dhe vala e njoftimeve të kërcënimeve nga Apple tregojnë se lëvizja paqësore pro-demokracisë në Serbi po shënjestrohet në mënyrë agresive me programe spiunazhi, në prag të zgjedhjeve të vitit 2026”, deklaroi John Scott-Railton, studiues i lartë në Citizen Lab.
Ndërkohë, Amnesty International konfirmoi infektimin e telefonit të një anëtari të lëvizjes studentore me një version të ri të NoviSpy. Pajisja ishte sekuestruar më herët, pasi studenti ishte shoqëruar dhe marrë në pyetje nga policia.
“Gjetjet e analizës forenzike të SHARE dëshmojnë se studentët serbë vazhdojnë të jenë objektiv i mjeteve ndërhyrëse të spiunazhit për Android, të instaluara nga autoritetet serbe gjatë kohës që ata mbahen në paraburgim”, deklaroi Donncha Ó Cearbhaill, drejtues i laboratorit të sigurisë së Amnesty International.
Sipas tij, rasti i fundit ka zbuluar gjithashtu një program të ri spiunazhi për pajisjet Android, me funksione të ngjashme me NoviSpy, por të projektuar më vonë dhe me teknika të posaçme për t’iu shmangur zbulimit nga ekspertët e sigurisë.
Analizat forenzike të pajisjeve vijojnë me pjesëmarrjen e specialistëve të Citizen Lab dhe Amnesty International.
Studentja: U cenua edhe privatësia e personave që komunikonin me mua
Një nga studentet, telefoni i së cilës u konfirmua se ishte infektuar me Pegasus, Jelena Kondić, deklaroi se ishte përfshirë aktivisht në fushatën në terren të lëvizjes studentore, duke pasur kontakte të përditshme me një numër të madh qytetarësh dhe studentësh.
Ajo vlerësoi se aktiviteti i saj mund të ketë qenë një nga arsyet që e çuan në shënjestër të përgjimeve.
Studentja theksoi se ndërhyrja nuk cenon vetëm privatësinë dhe sigurinë e saj, por edhe të gjithë personave që kishin komunikuar me të gjatë asaj periudhe, nga qytetarët dhe studentët deri te anëtarët e familjes së saj.
Ana Brnabić mohon përfshirjen e shtetit
Kryetarja e Kuvendit të Serbisë, Ana Brnabić, mohoi çdo përfshirje të shtetit në përgjimet e raportuara.
Në një prononcim për Euronews Serbia, ajo deklaroi se “nuk kemi dëgjuar asnjë provë se Pegasus është përdorur realisht”. Ajo argumentoi gjithashtu se do të ishte “idiotësi” që dikush që përdor një program spiunazhi me vlerë miliona euro të linte pas gjurmë.
Deklaratat vijnë ndërsa organizatat e përfshira në hetim vijojnë analizat teknike të pajisjeve, me qëllim përcaktimin e përmasave të përdorimit të programeve të spiunazhit dhe origjinës së sulmeve.
Skandali i NoviSpy në vitin 2024
Në fund të vitit 2024, Amnesty International publikoi një raport mbi analizën forenzike të pajisjeve të infektuara në Serbi, në bashkëpunim me organizatën SHARE.
Hetimi zbuloi një program spiunazhi të panjohur deri atëherë, të cilin studiuesit e emërtuan NoviSpy.
Sipas raportit, programi ishte konfiguruar për të dërguar të dhënat e mbledhura nga telefonat drejt një serveri, adresa IP e të cilit i përkiste, sipas Amnesty International, Agjencisë Serbe të Informacionit dhe Sigurisë (BIA).
Studiuesit konstatuan gjithashtu se programi ishte instaluar në pajisje të sekuestruara gjatë marrjes në pyetje nga policia të gazetarëve, aktivistëve dhe personave nga shoqëria civile.
Për instalimin e spyware-it dyshohet se ishte keqpërdorur Cellebrite, një mjet për ekspertizën dixhitale, të cilin Ministria e Brendshme e Serbisë e kishte marrë si donacion nga Norvegjia.
Ndërkohë, kallëzimet penale të paraqitura për rastet përkatëse vijojnë të jenë në pritje të shqyrtimit nga gjykatat./in.gr-ad