Last Updated on 03/11/2026 by EL
Ukrainasit po vendosin një mburojë të padukshme, të ngjashme me atë të anijeve kozmike, të aftë të bllokojë sistemet inovative të udhëzimit të bombave fluturuese (dron).
Mbi Kiev është vënë në funksion një mburojë e padukshme, e cila nuk përdor raketa dhe as topa, por mund të pengojë dronët rusë dhe t’i ndalojë ata të arrijnë objektivat e tyre. Bëhet fjalë për një teknologji konkrete ushtarake, e zhvilluar nga inxhinierët ukrainas për të përballuar dronët e rinj reaktivë Shahed, të cilët janë më të shpejtë se modelet tradicionale dhe mund të kontrollohen nga distanca përmes rrjeteve të avancuara të komunikimit. Në këtë fazë të re të luftës, valët radio kanë po aq rëndësi sa armët konvencionale.
Lajmi u bë publik më 2 nëntor nga Serhii Beskrestnov, i njohur me pseudonimin Flash, ekspert i radioteknologjive dhe këshilltar i presidentit Volodymyr Zelensky për teknologjitë e mbrojtjes. Deklaratat e tij u pasqyruan nga mediat ukrainase, mes tyre Ukrainska Pravda, Ukrinform, Suspilne dhe portali i specializuar Militarnyi.
Sipas Beskrestnovit, kjo mburojë u krijua brenda pak javësh, falë kontributit të prodhuesve kryesorë vendas të pajisjeve elektronike dhe instalimit të antenave në qindra pika të kryeqytetit. Qëllimi është ndërprerja e lidhjes mes operatorëve rusë dhe dronëve që fluturojnë mbi qytet.
Si funksionon rrjeti që drejton dronët rusë?
Problemi kryesor lidhet veçanërisht me teknologjinë Mesh, një sistem komunikimi në të cilin dronët mund të shkëmbejnë të dhëna dhe të përcjellin sinjale nga njëri-tjetri.
Ndryshe nga lidhjet tradicionale, ky sistem nuk varet nga një kanal i vetëm komunikimi. Nëse një lidhje ndërpritet ose pengohet, informacioni mund të transmetohet përmes një pajisjeje tjetër.
Portali teknologjik ukrainas ITC shpjegon se kjo arkitekturë u mundëson operatorëve rusë të marrin të dhëna nga dronët dhe të korrigjojnë trajektoren e tyre gjatë fluturimit, pa u mbështetur vetëm në koordinatat e programuara paraprakisht. Pikërisht kjo fleksibilitet e bën më të vështirë mbrojtjen e qyteteve.
Për t’iu kundërpërgjigjur kësaj kërcënimi, Kievi ka zgjedhur luftën elektronike, duke ndërtuar një sistem të shpërndarë ndërhyrjesh që mund të pengojë komunikimet radio të përdorura nga dronët.
Pra, nuk bëhet fjalë për një pengesë fizike, por për një rrjet pajisjesh që veprojnë mbi frekuencat elektromagnetike.
Sipas mediave ukrainase, në këtë projekt kanë bashkëpunuar Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura, Ministritë e Mbrojtjes dhe të Brendshme, Këshilli Kombëtar i Sigurisë dhe Mbrojtjes, si dhe zyra e presidentit Zelensky. Kompanitë e përfshira kanë punuar ditë e natë për të prodhuar dhe instaluar pajisjet e nevojshme.
Shifrat e luftës me dronë dhe rezultatet e para
Përmasat e sfidës pasqyrohen në të dhënat e publikuara nga Shtabi i Përgjithshëm ukrainas më 2 nëntor.
Vetëm gjatë muajit tetor, sipas autoriteteve ushtarake të Kievit, Rusia përdori kundër Ukrainës 6.473 dronë të familjes Shahed, në versione të ndryshme, si me motorë tradicionalë, ashtu edhe reaktivë.
Mbrojtja ukrainase arriti të rrëzojë 4.859 prej tyre.
Edhe më domethënës është krahasimi mes dy kategorive: efektiviteti i deklaruar i masave kundër dronëve reaktivë ishte 66%, ndërsa kundër modeleve konvencionale arriti në 89%.
Këto janë të dhëna në nivel kombëtar dhe nuk matin drejtpërdrejt ndikimin e mburojës së re mbi kryeqytetin Kiev. Megjithatë, ato tregojnë qartë arsyen pse ishte e nevojshme zhvillimi i një sistemi shtesë mbrojtjeje.
Beskrestnov pretendon se sistemi i ri i ka detyruar rusët të ndërpresin përkohësisht disa mënyra të përdorimit të dronëve, të ndryshojnë karakteristikat e tyre dhe të kërkojnë zgjidhje alternative.
Ky është një vlerësim që i atribuohet drejtpërdrejt këshilltarit presidencial dhe që deri më tani nuk është verifikuar nga burime publike të pavarura.
Për më tepër, ndërprerja e komunikimeve radio nuk do të thotë domosdoshmërisht shkatërrimin e një droni. Disa mjete ajrore mund të vazhdojnë të ndjekin një itinerar të programuar, duke përdorur sisteme të tjera navigimi.
Vetë mediat ukrainase theksojnë se qëllimi kryesor i kësaj mburoje është të pengojë operatorët rusë të korrigjojnë fluturimin dhe të identifikojnë objektiva të rinj gjatë sulmit.
Debati në Ukrainë për zbulimin e mburojës së re
Njoftimi ka shkaktuar gjithashtu debat në Ukrainë.
Gazeta Glavcom raporton se disa përdorues kanë kritikuar Beskrestnovin për faktin se bëri publike ekzistencën e këtij operacioni, duke shprehur shqetësimin se informacione të tilla mund t’i ndihmojnë rusët të zhvillojnë kundërmasa.
Këshilltari e ka mbrojtur vendimin për të bërë publike rezultatet e arritura, pa zbuluar megjithatë karakteristikat teknike të pajisjeve apo vendndodhjen e tyre.
Bëhet fjalë për një ekuilibër delikat: të tregohet se mbrojtja e qyteteve po përmirësohet vazhdimisht, pa i dhënë kundërshtarit informacione operative që mund të shfrytëzohen kundër saj.
Mburoja e re e Kievit përfaqëson kështu një tjetër hap në garën teknologjike që shoqëron luftën në Ukrainë.
Çdo risi në fushën e sulmit i detyron palët mbrojtëse të gjejnë përgjigje të reja, ndërsa çdo kundërmasë i detyron kundërshtarët të ndryshojnë armët dhe taktikat e tyre.
Për miliona qytetarë të ekspozuar ndaj sulmeve ajrore, rezultati më i rëndësishëm mbetet ulja e numrit të dronëve që arrijnë të godasin ndërtesat, banesat dhe infrastrukturën.
Një mburojë e padukshme që nuk e bën kryeqytetin të paprekshëm, por që mund të shtojë një shtresë vendimtare mbrojtjeje përkrah sistemeve tradicionale kundërajrore./et