Shkencëtarët kanë zbuluar se truri kalon përmes pesë fazave të veçanta gjatë jetës, me pika kyçe në moshat 9, 32, 66 dhe 83 vjeç. Studimi, i realizuar nga Universiteti i Cambridge, analizoi mbi 4,000 skanime truri të individëve deri në moshën 90-vjeçare për të kuptuar lidhjet mes qelizave nervore.
Rezultatet tregojnë se truri qëndron në fazën adoleshente deri në fillim të të tridhjetave, kur arrin pikun e tij. Shkencëtarët theksojnë se këto të dhëna mund të ndihmojnë në kuptimin e ndryshimeve në rrezikun për çrregullime mendore dhe dementi gjatë jetës.
Truri nuk zhvillohet në mënyrë të vazhdueshme dhe të njëtrajtshme; ai përjeton ndryshime dhe faza të ripërshtatjes. Dr Alexa Mousley shpjegon se truri gjithmonë forcon dhe dobëson lidhjet, duke kaluar përmes fazave të ripërshtatjes, dhe megjithëse disa njerëz mund t’i arrijnë këto pika më herët ose më vonë, moshat e identifikuara duken shumë të qarta në të dhëna.
Fazat e trurit sipas studimit:
-
Fëmijëria (0–9 vjeç): Truri rritet shpejt në madhësi, por gjithashtu hollohet nga teprica e lidhjeve nervore të krijuara në fillim të jetës. Në këtë fazë, truri është më pak efikas, duke funksionuar si një fëmijë që lëviz lirshëm në park pa një rrugë të qartë.
-
Adoleshenca (9–32 vjeç): Nga mosha 9 vjeç, lidhjet nervore bëhen shumë efikase. Kjo është faza më intensive e ndryshimeve, dhe gjithashtu periudha kur fillojnë të shfaqen rreziqet më të mëdha për çrregullime mendore. Studiuesit theksuan se adoleshenca zgjat shumë më gjatë se sa besohej më parë, deri në fillim të të tridhjetave.
-
Të rriturit (32–66 vjeç): Truri hyn në një periudhë stabiliteti, e cila është më e gjatë. Ndryshimet ndodhin më ngadalë, dhe përmirësimet në efikasitetin e trurit fillojnë të kthehen gradualisht. Kjo përputhet me një “plateau” të inteligjencës dhe personalitetit që shumë njerëz përjetojnë në këtë fazë.
Studimi, i publikuar në revistën Nature Communications, ofron një kuptim të ri mbi zhvillimin e trurit dhe ndryshimet psikologjike që shoqërojnë çdo fazë të jetës./mxh