Dyzet vjet pasi Wham! u bë grupi i parë pop perëndimor që dha koncerte në Kinë, Andrew Ridgeley rikthehet te një nga episodet më të pazakonta të historisë së muzikës moderne. Dokumentari i ri Wham! 10 Days in China sjell pamje të papublikuara më parë dhe intervista të reja me protagonistët e asaj aventure, duke treguar jo vetëm koncertet e grupit, por edhe realitetin e Kinës në prag të reformave të mëdha ekonomike dhe shoqërore.
Ridgeley, sot 63 vjeç, pranon se kur menaxheri i grupit, Simon Napier-Bell, propozoi idenë e një turneu në Kinë, ai mendoi se ishte një plan pa asnjë shans suksesi. Sipas tij, vendimi nuk u mor për arsye artistike apo kulturore, por ishte një lëvizje e zgjuar marketingu. Menaxheri besonte se nëse Wham! do të bëhej grupi i parë perëndimor që do të performonte në Kinë, kjo do të tërhiqte vëmendjen e mediave amerikane dhe do ta ndihmonte grupin të fitonte famë në SHBA, pa qenë nevoja të zhvillonte një turne të lodhshëm me rreth 90 koncerte, gjë që do të rrezikonte edhe zërin e George Michael.
Strategjia funksionoi. Lajmi për koncertet në Kinë u bë kryefjalë në televizionet dhe gazetat amerikane, duke i dhënë Wham!-it publicitetin që kërkonte.
Megjithatë, vetë udhëtimi ishte larg të qenit i lehtë. Dokumentari tregon dy koncertet e grupit në Pekin dhe Guangzhou, por edhe angazhimet e shumta protokollare. Muzikantët duhej të merrnin pjesë në bankete zyrtare, të mbanin fjalime përpara autoriteteve kineze dhe të ndiqnin një program të kontrolluar nga afër.
George Michael nuk ndihej aspak rehat në këto ambiente. Sipas Ridgeley-t, ai e urrente formalitetin, bisedat sipërfaqësore dhe ceremonitë diplomatike, si pritja në ambasadën britanike. Në një rast, pasi kishte biseduar me disa admirues në një dyqan, ai u largua papritur dhe askush nuk dinte ku ndodhej për njëfarë kohe.
Edhe Ridgeley pati përplasjet e tij me median. Ai nuk pranoi të hiqte syzet e diellit gjatë një sesioni fotografik në Murin e Madh të Kinës dhe në konferencat për shtyp nuk e fshihte bezdinë ndaj gazetarëve. Ai kujton se presioni mbi grupin ishte shumë më i madh sesa në një turne normal, sepse çdo veprim kishte rëndësi për suksesin e projektit.
Atmosfera në koncertin e Pekinit ishte veçanërisht e pazakontë. Publiku, i cili nuk kishte përvojë me koncertet e muzikës pop perëndimore, ishte udhëzuar të rrinte ulur gjatë gjithë shfaqjes. Kur Wham! doli në skenë, salla ishte pothuajse në heshtje. Vetëm pak spektatorë guxuan të ngriheshin për të kërcyer dhe njëri prej tyre u shoqërua nga policia sepse konsiderohej tepër entuziast. Edhe interpretimi i këngës Freedom mund të perceptohej si një mesazh politik në klimën e asaj kohe.
Megjithatë, për shumë të rinj kinezë, koncertet ishin një zbulim. Dokumentari përfshin dëshmi të muzikantëve dhe artistëve vendas, të cilët e përshkruajnë ardhjen e Wham!-it si një moment historik që hapi një “dritare” drejt kulturës muzikore perëndimore.
Një pjesë e rëndësishme e dokumentarit trajton edhe realizimin e filmit dokumentar që ishte planifikuar gjatë turneut. Menaxhmenti i Wham! kishte vendosur të dokumentonte udhëtimin dhe, në mënyrë mjaft të pazakontë, kishte zgjedhur si regjisor Lindsay Anderson, autor i filmave të njohur britanikë si This Sporting Life dhe O Lucky Man!.
Ridgeley e quan edhe sot këtë zgjedhje “krejtësisht absurde”. Sipas tij, Anderson ishte një regjisor me reputacion të madh artistik, por nuk kishte asnjë lidhje me botën e Wham!-it dhe muzikës pop. Ai beson se Anderson e pranoi projektin vetëm për arsye financiare dhe nuk kishte asnjë simpati për grupin.
Problemet nisën që në ditët e para të xhirimeve. Anderson dëmtoi gjurin gjatë vizitës në Murin e Madh dhe nuk mundi të ndiqte nga afër pjesën më të madhe të xhirimeve, të cilat u realizuan kryesisht nga operatorët e tij.
Kur filmi u montua dhe iu paraqit grupit, ai u refuzua menjëherë. Ridgeley kujton se dokumentari ishte tepër i mërzitshëm dhe nuk përmbushte aspak synimin për të treguar aventurën e Wham!-it në Kinë. Sipas tij, Anderson ishte më i interesuar të realizonte një film artistik sesa një dokumentar për grupin.
Më vonë, regjisori i videoklipeve Andy Morahan u ngarkua të realizonte një version të ri, i cili u titullua Wham! in China: Foreign Skies dhe u shfaq në koncertin e fundit të grupit në stadiumin Wembley në vitin 1986, përpara rreth 72 mijë spektatorëve.
Pamjet origjinale të xhiruara në Kinë mbetën të arkivuara për dekada. Vetëm në vitin 2024, regjisori Mike Christie i hapi kutitë me materialin filmik dhe zbuloi mbi 20 orë xhirime të papublikuara, të cilat u përdorën për realizimin e dokumentarit të ri.
Versioni origjinal i Lindsay Anderson, i titulluar If You Were There…, u ruajt në arkivin e tij në Universitetin e Stirlingut. George Michael kishte kundërshtuar gjithmonë shfaqjen publike të këtij filmi. Vetëm pas vdekjes së tij, në vitin 2016, dokumentari u shfaq për herë të parë në publik gjatë një retrospektive të organizuar nga Instituti Britanik i Filmit (BFI), me miratimin e Andrew Ridgeley-t dhe të trashëgimtarëve të Michael-it. Megjithatë, Ridgeley beson se një publikim zyrtar i tij mbetet pak i mundshëm, sepse George Michael kishte qenë kategorikisht kundër.
Në fund të intervistës, Ridgeley flet edhe për trashëgiminë e Wham!-it. Sipas tij, vetëm pas vdekjes së George Michael nisi një interes i madh për historinë e grupit, pasi gjatë karrierës solo Michael nuk kishte dëshirë të rikthehej vazhdimisht te e kaluara. Ai shpreson që projekte të reja do ta mbajnë muzikën e Wham!-it të gjallë për brezat e rinj.
“Qëllimi është të fitojmë dëgjues të rinj dhe ta mbajmë Wham!-in pjesë të kujtesës muzikore. Për fat, kemi një katalog këngësh që i reziston kohës. Muzika e mirë i kapërcen brezat dhe muzika e Wham!-it nuk bën përjashtim”, përfundon Andrew Ridgeley.