Aeroportet dhe linjat ajrore paralajmërojnë se vonesat do të përkeqësohen gjatë verës nëse nuk lejohen të heqin dorë nga kontrollet e reja.
Kontrollet e reja kufitare po shkaktojnë radhë deri në pesë orë, pasagjerë që presin jashtë dhe disa fluturime që nisen gjysmë bosh, kanë paralajmëruar kompanitë ajrore dhe aeroportet presidenten e Komisionit Europian.
Në një letër drejtuar Ursula von der Leyen, grupet e industrisë ACI Europe (Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve), që përfaqëson aeroportet në rajon, si dhe Airlines 4 Europe dhe IATA, që përfaqësojnë kompanitë ajrore, kërkuan mundësinë për të pezulluar kontrollet sipas sistemit hyrje-dalje të BE-së, ndërsa pushimet verore pritet të sjellin miliona udhëtarë të tjerë në aeroportet e rajonit.
Ata thanë se vera do të sjellë një “përkeqësim të ndjeshëm të një situate tashmë shumë të vështirë për pasagjerët”, nëse Komisioni nuk u lejon aeroporteve të heqin dorë nga këto kontrolle.
Grupet i kërkuan Komisionit që t’u lejojë aeroporteve të “pezullojnë plotësisht” kontrollet “sa herë që numri i pasagjerëve tejkalon kapacitetin operacional të objekteve të kontrollit kufitar” gjatë korrikut dhe gushtit. Ata thanë se pas shtatorit duhet të lejohet fleksibilitet i përhershëm “në rrethana të jashtëzakonshme të përcaktuara qartë”.
“Disa udhëtarë ndërkombëtarë po rishqyrtojnë udhëtimet në Europë për shkak të mundësisë së vonesave të tepërta në kufi,” thanë grupet e industrisë.
“Kjo po dëmton veçanërisht reputacionin e Europës, turizmin europian dhe lidhjet ajrore.”
Sistemi, i prezantuar gradualisht duke nisur nga tetori i kaluar, u kërkon qytetarëve jo-BE të regjistrohen me shenja gishtash dhe fotografi në aeroportin e destinacionit.
Por zbatimi i tij është shoqëruar me probleme në kabinat automatike dhe radhë të gjata, ndërsa aeroportet po hasin vështirësi të përballojnë kohët shtesë të pritjes.
“Pasagjerët tashmë janë detyruar të presin për periudha të gjata jashtë terminaleve dhe në pistat e ekspozuara, sepse pikat e kontrollit kufitar nuk mund t’i përpunojnë mbërritjet mjaftueshëm shpejt,” thuhej në letër.
“Kompanitë ajrore përballen me avionë gjysmë bosh në momentin e mbylljes së portës, ndërsa pasagjerët janë të bllokuar në radhët e kontrollit kufitar.”
Një zëdhënës i ACI-së tha se disa prej këtyre avionëve u vonuan, ndërsa të tjerët u detyruan të niseshin duke lënë pas një pjesë të pasagjerëve.
Rregullat u lejojnë vendeve fleksibilitet për të anashkaluar disa nga kontrollet, ndonëse kjo pritet të hiqet gradualisht në shtator. Megjithatë, letra paralajmëroi se ende po krijohen “radhë të tepërta”.
Grupet e industrisë thanë se këto ndryshime janë të nevojshme derisa aeroportet të kenë staf të mjaftueshëm për sistemin, kioskat automatike të jenë mjaftueshëm të besueshme dhe aplikacioni i vonuar i pararegjistrimit të jetë zbatuar plotësisht.
“Reputacioni i Bashkimit Europian dhe besimi në kuadrin rregullator janë gjithashtu në rrezik,” thanë ata.
Letra drejtuar Ursula von der Leyen është deri tani paralajmërimi më i fortë i industrisë lidhur me këtë sistem dhe vjen vetëm pak javë përpara fluksit të madh të turistëve gjatë verës në Europë.
“Vetëm gjatë korrikut dhe gushtit, aeroportet europiane pritet të përpunojnë rreth 40 milionë pasagjerë më shumë sesa gjatë dy muajve të mëparshëm,” thuhet në letër.
“Komisioni dhe shtetet anëtare duhet të përballen me realitetin e situatës aktuale dhe me sfidat që sistemi ynë i transportit ajror do të hasë në javët në vijim.”
Shtetet e Bashkuara janë burimi më i madh i udhëtarëve ndërkombëtarë që vizitojnë Europën, të ndjekura nga Mbretëria e Bashkuar.
Komisioni Europian nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment mbi letrën.
Javën e kaluar, një zëdhënës i Komisionit deklaroi se “Sistemi i Hyrje-Daljes (EES) është plotësisht funksional në të gjitha vendet e zonës Schengen dhe funksionon mirë”, duke shtuar se “rregullat parashikojnë fleksibilitetin e nevojshëm për të siguruar rrjedhshmërinë e kontrolleve kufitare”.
Ai shtoi se “në shumicën e rasteve, kohët e gjata të pritjes nuk lidhen me funksionimin e EES-së, por me faktorë që kanë ekzistuar edhe më parë, si mungesa e stafit, kufizimet infrastrukturore dhe përqendrimi i fluturimeve në orare të caktuara.”/ Financial Times-ad