E ardhmja e Antarktidës varet nga emetimet tona, por ende ekziston një mundësi për të shpëtuar ekosistemin më të brishtë të planetit.
Pasojat e ngrohjes globale në Antarktidë janë tashmë të dukshme: rritja e përkohshme e masës së akullit midis viteve 2021 dhe 2023 është thjesht një përjashtim që vërteton rregullin, një anomali e shkaktuar nga reshje të dendura dëbore si pasojë e një atmosfere më të ngrohtë. Në dekadat e fundit, tendenca ka qenë një humbje gjithnjë e më e shpejtë e akullit, me pasoja edhe për faunën lokale. A mund të bëjmë ende diçka për të shpëtuar gadishullin antarktik? Sipas një studimi të publikuar në Frontiers in Environmental Science, përgjigjja është po, dhe gjithçka varet nga veprimet tona klimatike.
Po për ne njerëzit? Studime të ndryshme kanë vlerësuar pasojat e një rritjeje globale të temperaturës me 4 deri në 5 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale. Sipas King’s College London, personat mbi 60 vjeç mund të mos i mbijetojnë të nxehtit ekstrem në rreth 60 për qind të Tokës. Një tjetër studim i vitit 2025 parashikon se, në një skenar me +4 gradë, qytetari mesatar do të ishte rreth 40 për qind më i varfër.
Gadishulli antarktik, një zonë ku ngrohja përparon dyfish më shpejt
Gadishulli antarktik është pjesa më veriore e kontinentit dhe përbën vetëm 4 për qind të sipërfaqes së tij, por është zona më e arritshme dhe për këtë arsye më e ekspozuar ndaj turizmit, peshkimit dhe kërkimit shkencor. Klima këtu është ndryshe nga pjesa tjetër e Antarktidës dhe po ngrohet shumë më shpejt: në pjesën perëndimore temperaturat rriten me rreth 0,45 gradë Celsius çdo dekadë, gati dyfishi i mesatares globale.
+1,8°C apo +4,4°C, kufiri që ndan të ardhmen e Antarktidës
Nëse arrijmë të kufizojmë rritjen e temperaturës në +1,8 gradë Celsius, shumë akullnaja dhe platforma akulli do të mbeten të paprekura, niveli i detit nuk do të rritet ndjeshëm dhe fauna do të ruajë habitatin e saj. Por nëse temperatura rritet me +4,4 gradë, mund të nisë një zinxhir pasojash negative: akulli mund të zvogëlohet deri në 20 për qind, duke zbuluar ujëra të errëta që thithin më shumë nxehtësi dhe përshpejtojnë shkrirjen; krilli do të zhvendoset më në jug, duke ulur burimet ushqimore për balenat, pinguinët dhe fokat, dhe duke ndikuar edhe në industrinë e peshkimit.
Kur shkenca rrezikohet nga shkrirja
Shkrirja e akujve do të ndikojë edhe te kërkimi shkencor, pasi do të bëhet më e rrezikshme lëvizja në platforma të paqëndrueshme. Gjithashtu, mund të rritet interesi gjeopolitik për burimet minerare të fshehura si molibdeni, ari dhe argjendi, megjithëse aktualisht shfrytëzimi i tyre ndalohet nga protokolli i Madridit i Traktatit të Antarktidës. Duhet të veprojmë tani, jo vetëm për Antarktidën, por për vetë mbijetesën e njerëzimit.