Më 7 mars 1936, Evropa u zgjua përballë një zhvillimi që në atë kohë u duk si një provokim i rrezikshëm diplomatik, por që historia do ta regjistronte si një nga hapat vendimtarë drejt shpërthimit të World War II. Në kundërshtim të hapur me detyrimet ndërkombëtare të vendosura pas luftës së parë botërore, Gjermania naziste e udhëhequr nga Adolf Hitler urdhëroi trupat e saj të hynin në rajonin e Rhineland, një zonë që sipas marrëveshjeve ndërkombëtare duhej të mbetej e demilitarizuar.
Ky veprim shkelte drejtpërdrejt si Treaty of Versailles, marrëveshjen që i dha fund Luftës së Parë Botërore, ashtu edhe Locarno Treaties, një seri marrëveshjesh të viteve 1925 që garantonin kufijtë perëndimorë të Gjermanisë dhe stabilitetin në Evropë. Sipas këtyre marrëveshjeve, Rhineland-i duhej të mbetej pa trupa dhe pa fortifikime, duke shërbyer si një zonë tampon mes Gjermanisë dhe Francës.
Megjithatë, në pranverën e vitit 1936, regjimi nazist vendosi ta sfidonte këtë rend ndërkombëtar. Një kontingjent relativisht i vogël trupash gjermane kaloi lumin Rin dhe hyri në rajon. Në planin ushtarak ky ishte një operacion simbolik: forcat gjermane kishin marrë urdhër të tërhiqeshin menjëherë nëse Franca do të reagonte me ndërhyrje ushtarake. Në atë moment, Gjermania nuk ishte ende e gatshme për një përballje të drejtpërdrejtë me fuqitë perëndimore.
Por reagimi që priste Berlini nuk erdhi. France, e lodhur nga trauma e Luftës së Parë Botërore dhe e përfshirë në krizë politike të brendshme, hezitoi të vepronte pa mbështetjen e United Kingdom. Nga ana tjetër, Londra e shihte veprimin gjerman më shumë si një rivendosje të sovranitetit brenda territorit të vet sesa si një akt agresioni që kërkonte ndërhyrje ushtarake.
Kjo mungesë reagimi u bë një fitore e madhe politike për Hitlerin. Në sytë e opinionit publik gjerman ai u shfaq si lideri që kishte rikthyer dinjitetin kombëtar dhe kishte shkatërruar një nga kufizimet më poshtëruese të pasluftës. Rimilitarizimi i Rhineland-it ndryshoi ndjeshëm ekuilibrin strategjik në kontinent: Franca humbi avantazhin e saj ushtarak në kufirin lindor, ndërsa Gjermania fitoi lirinë për të ndërtuar fortifikime dhe për të përqendruar ushtri në perëndim.
Pas vitit 1936, rruga drejt politikës ekspansioniste u bë më e hapur për regjimin nazist. Pa pengesën strategjike të Rhineland-it të demilitarizuar, Berlini mund të projektonte më lirshëm forcën e tij në Evropë. Vetëm dy vjet më vonë do të vinte aneksimi i Anschluss dhe kriza e Munich Agreement, që çoi në shpërbërjen e Çekosllovakisë.
Sot historianët e shohin rimilitarizimin e Rhineland-it si një moment kritik kur sistemi i sigurisë evropiane i ndërtuar pas vitit 1919 filloi të shembej. Ishte një provë force që tregoi se fuqitë perëndimore nuk ishin të gatshme të përballeshin me agresionin nazist — një sinjal që Berlini do ta lexonte si dritë jeshile për hapat e ardhshëm drejt luftës. Në këtë kuptim, marshimi i trupave gjermane në Rhineland në vitin 1936 ishte më shumë se një manovër ushtarake: ishte preludi i tragjedisë që do të përfshinte botën vetëm tre vjet më vonë.
Përgatiti: L.Veizi