Në historinë e Kinës, viti 1644 nuk është thjesht një datë kalendarike. Është një plagë e thellë në kujtesën kolektive, një moment kur një perandori u shemb dhe një botë e tërë u zhduk bashkë me të.
Në Pekin, ndërsa kryengritësit po afroheshin drejt mureve të qytetit dhe dinastia Ming po jepte frymën e fundit, një akt i jashtëzakonshëm besnikërie dhe tragjedie u zhvillua brenda pallatit perandorak: rreth 200 anëtarë të familjes perandorake zgjodhën vdekjen, në vend të dorëzimit.
Rënia e një bote
Fundi i dinastisë Ming nuk erdhi papritur. Vite krizash ekonomike, korrupsioni dhe rebelimesh kishin dobësuar themelet e perandorisë. Në pranverën e vitit 1644, forcat rebele të udhëhequra nga Li Zicheng hynë në Pekin pothuajse pa rezistencë.
Perandori Chongzhen, i fundit i dinastisë, u përball me një zgjedhje që për shumë sundimtarë në histori ka qenë e njohur: dorëzim apo vdekje. Ai zgjodhi këtë të fundit, duke i dhënë fund jetës së tij në një kopsht pranë Qytetit të Ndaluar.
Por tragjedia nuk përfundoi me të.
Besnikëri deri në fund
Brenda mureve të pallatit, paniku dhe dëshpërimi u përzien me një ndjenjë të thellë detyrimi moral. Për shumë anëtarë të familjes perandorake, robëria nuk ishte thjesht një humbje e pushtetit – ishte një turp i papranueshëm.
Rreth 200 prej tyre – gra, konkubina, princa dhe oborrtarë – zgjodhën të kryenin vetëvrasje. Ishte një akt ekstrem, por në logjikën e kohës, një dëshmi e besnikërisë absolute ndaj perandorit dhe rendit që po shembej.
Në kulturën tradicionale kineze, nderi dhe besnikëria ndaj sovranit kishin një peshë që tejkalonte vetë jetën. Vdekja, në këtë rast, nuk shihej si fund, por si një formë e fundit e dinjitetit.
Fundi i Mingëve, fillimi i një epoke të re
Rënia e Pekinit nuk ishte vetëm fundi i një dinastie. Ajo hapi rrugën për ardhjen në pushtet të dinastisë Qing, me origjinë mançure, që do të sundonte Kinën për gati tre shekuj.
Por ajo që mbeti në kujtesë nuk ishte vetëm ndryshimi politik. Ishte edhe kjo skenë e heshtur dhe e përgjakshme brenda pallatit, ku besnikëria mori formën më ekstreme.
Një akt mes heroizmit dhe tragjedisë
Sot, ky episod mund të shihet në mënyra të ndryshme. Për disa, është një akt heroik, një shembull i përkushtimit absolut ndaj një ideali. Për të tjerë, është një tragjedi e panevojshme, produkt i një sistemi që i vendoste njerëzit përballë zgjedhjeve të pamëshirshme.
Por pavarësisht interpretimit, një gjë mbetet e qartë: në atë pranverë të vitit 1644, në Pekin, historia nuk ndryshoi vetëm drejtim. Ajo u shkrua me jetë të humbura, në një akt që mbetet një nga më të fuqishmit dhe më të dhimbshmit e besnikërisë njerëzore.
Përgatiti: L.Veizi