Më 12 maj 2006, ndërsa mbrëmja zbriste mbi São Paulo, askush nuk e imagjinonte se qyteti më i madh i Amerikës së Jugut do të hynte në një nga netët më të errëta të historisë së tij moderne. Trafiku vazhdonte si zakonisht, lokalet ishin plot dhe miliona njerëz jetonin ritmin e zakonshëm të një metropoli gjigant. Por pas kësaj normaliteti fshihej një stuhi që kishte kohë që po përgatitej në heshtje.
Pak para mesnatës, nisën sulmet e para.
Në pika të ndryshme të qytetit, grupe të armatosura goditën stacione policie, patrulla dhe poste sigurie. Brenda pak orësh, São Paulo u përfshi nga një valë dhune që dukej sikur kishte shpërthyer njëkohësisht nga çdo cep i qytetit. Autobusë u dogjën në rrugë, të shtëna armësh dëgjoheshin në lagje të ndryshme dhe frika filloi të përhapej më shpejt se lajmet.
Sulmet ishin të koordinuara. Nuk bëhej fjalë për trazira spontane. Pas tyre qëndronte organizata kriminale Primeiro Comando da Capital, e njohur si PCC, një nga grupet më të fuqishme të krimit në Brazil. Organizata kishte lindur brenda burgjeve, por tashmë kishte shtrirë ndikimin e saj në rrugët e qytetit, në lagjet e varfra dhe madje në vetë sistemin penitenciar.
Shkëndija që ndezi shpërthimin ishte transferimi i disa drejtuesve të PCC-së në burgje të sigurisë së lartë. Autoritetet menduan se po godisnin organizatën. Në të vërtetë, kishin prekur nervin e saj më të ndjeshëm.
Në ditët që pasuan, São Paulo u shndërrua në një qytet të paralizuar nga terrori. Njerëzit mbylleshin herët në shtëpi. Qendrat tregtare boshatiseshin. Shkollat pezulluan aktivitetin. Rrugët që zakonisht gumëzhinin nga miliona makina nisën të duken të zbrazëta, sikur qyteti po mbante frymën.
Pamjet ishin të frikshme: autobusë në flakë, helikopterë policie mbi qiellin gri të qytetit dhe policë të armatosur në çdo kryqëzim. Në shumë zona, askush nuk dinte më kush kontrollonte rrugët.
Dhuna nuk goditi vetëm forcat e sigurisë. Edhe civilët mbetën viktima të përleshjeve, atentateve dhe hakmarrjeve. Brenda pak ditësh, numri i të vdekurve kaloi mbi njëqind. Shumë prej tyre policë. Të tjerë njerëz të zakonshëm, të kapur mes zjarrit të kryqëzuar të një lufte urbane që dukej sikur kishte dalë jashtë kontrollit.
Për Brazilin, ajo ishte më shumë se një krizë sigurie. Ishte momenti kur vendi pa se sa e fuqishme ishte bërë bota e krimit të organizuar. PCC tregoi se mund të sfidonte shtetin në zemër të një prej qyteteve më të mëdha të planetit.
Dhe ndoshta pikërisht kjo e bëri atë natë kaq tronditëse: ndjesia se një megapolis me miliona banorë mund të gjunjëzohej brenda pak orësh nga një organizatë që kishte lindur pas mureve të burgjeve.
Edhe sot, vala e dhunës e majit 2006 kujtohet si një nga episodet më të errëta në historinë moderne të Brazilit. Jo vetëm për numrin e viktimave, por sepse tregoi se kufiri mes rendit dhe kaosit në qytetet gjigante është shumë më i brishtë sesa duket.
Përgatiti: L.Veizi