Njëri prej superkompjuterëve më të fuqishëm të inteligjencës artificiale në Mbretërinë e Bashkuar ka dalë jashtë funksionit pas temperaturave të larta rekord që goditën vendin në fund të muajit qershor, duke detyruar pezullimin e përkohshëm të projekteve të rëndësishme shkencore, përfshirë kërkimet për vaksinën kundër kancerit dhe studimet mbi ndryshimet klimatike.
Superkompjuteri “Dawn”, në pronësi të Universitetit të Kembrixhit, u ndal më 27 qershor pasi qendra e të dhënave ku ndodhet pësoi probleme teknike të lidhura me sistemin e ftohjes gjatë valës së të nxehtit. Universiteti ka bërë të ditur se rikthimi i aksesit pritet të nisë nga dita e hënë.
Drejtori i projektit britanik për Inteligjencën Artificiale dhe Superkompjuterët në zhvillimin e vaksinës kundër kancerit në Universitetin e Oksfordit, Lennard Lee, tha se ndërprerja ka pezulluar përkohësisht punën e studiuesve.
“Superkompjuteri Dawn është jashtë funksionit. Kjo do të thotë se projektet tona janë pezulluar përkohësisht. Fatmirësisht nuk ka humbje të të dhënave dhe nuk do të jetë e nevojshme të përsërisim punën e kryer deri tani”, deklaroi ai.
Sipas Universitetit të Kembrixhit, problemi lidhej me vështirësi teknike të shkaktuara nga temperaturat e larta, ndërsa sistemi i ftohjes tashmë është rikthyer në funksion të plotë.
Superkompjuteri “Dawn”, një investim prej miliona paundësh, përdoret nga dhjetëra ekipe shkencore në Britani. Ai ka ndihmuar në zhvillimin e teknologjive që mund të përshpejtojnë krijimin e vaksinave të personalizuara kundër kancerit, si dhe në identifikimin e tumoreve në skanimet e veshkave me ndihmën e inteligjencës artificiale.
Përveç kërkimeve në mjekësi, sistemi përdoret edhe nga studiuesit e klimës. British Antarctic Survey e ka shfrytëzuar për parashikimin e ndryshimeve në akullin detar të Antarktidës, ndërsa modele të tjera klimatike mbështeten gjithashtu në kapacitetet e tij llogaritëse.
Profesori i informatikës me performancë të lartë në Universitetin e Bristolit, Simon McIntosh-Smith, paralajmëroi se valët gjithnjë e më të shpeshta të të nxehtit mund të krijojnë probleme serioze për superkompjuterët.
Sipas tij, këto sisteme janë burime jetike për kërkimin shkencor dhe ndërprerja e funksionimit të tyre ndikon drejtpërdrejt në projekte të rëndësishme.
Ai theksoi se ndërtimi i infrastrukturës që mund të përballojë temperatura deri në 50 gradë Celsius është teknikisht i mundur, por do të kërkonte investime shumë më të mëdha.
Njoftimi i brendshëm i Universitetit të Kembrixhit e lidhi incidentin me një problem në sistemin e ftohjes së qendrës së të dhënave në West Cambridge.
Megjithatë, kompania franceze Legrand, pronare e kompanisë USystems, e cila furnizoi teknologjinë e ftohjes, deklaroi se pajisjet e saj funksionuan sipas specifikimeve teknike dhe nuk pësuan asnjë defekt gjatë incidentit.
Dokumente të publikuara më herët tregojnë se universiteti kishte diskutuar që në muajin dhjetor nevojën për përmirësime urgjente të infrastrukturës së ftohjes në këtë qendër, por nuk është bërë e ditur nëse këto investime janë realizuar./ad