Kafeja e përditshme mund të ketë një ndikim interesant në mënyrën se si plaken qelizat. Studiues nga Queen Mary University of London kanë zbuluar se kafeina aktivizon një sistem të rëndësishëm të monitorimit të energjisë në qelizë, i cili lidhet me metabolizmin, reagimin ndaj stresit dhe plakjen.
Studimi u krye te majaja e ndarjes, një organizëm njëqelizor që ndan një sërë mekanizmash biologjikë themelorë me qelizat njerëzore. Në qendër të zbulimit është AMPK, një sistem qelizor që luan rol të rëndësishëm në ruajtjen e ekuilibrit metabolik. Kur qelizat kanë pak energji, AMPK aktivizohet dhe i ndihmon ato të përshtaten me situatën.
Sipas studiuesve, kafeina duket se ndihmon në aktivizimin e këtij mekanizmi. Kjo, nga ana tjetër, mund të nxisë reagimin e qelizave ndaj stresit dhe të ndikojë në proceset që lidhen me rritjen dhe plakjen e tyre. Për të testuar efektin, shkencëtarët krahasuan qeliza normale të majasë me qeliza ku mungonin gjenet e lidhura me AMPK. Rezultatet treguan se kafeina aktivizonte sinjalet e lidhura me këtë mekanizëm, ndërsa kur gjenet përkatëse mungonin, një pjesë e madhe e efekteve të kafeinës zhdukej.
Në një eksperiment tjetër, studiuesit ndoqën jetëgjatësinë e qelizave. Te majaja normale, trajtimi me kafeinë zgjati kohën gjatë së cilës qelizat mbetën të gjalla. Ky përfitim nuk u vu re te qelizat ku mungonin gjenet e AMPK, duke forcuar idenë se ky mekanizëm luan një rol kryesor në efektin e kafeinës. Studiuesit analizuan gjithashtu reagimin e qelizave ndaj dëmtimit të ADN-së, duke krijuar një pamje më të qartë të rrugës biologjike përmes së cilës vepron kafeina.
A do të thotë kjo se kafeja zgjat jetën?
Jo domosdoshmërisht. Autorët e studimit theksojnë se rezultatet janë marrë në kushte laboratorike, duke përdorur kafeinë të pastër dhe qeliza majaje. Megjithëse shumë nga mekanizmat bazë qelizorë ruhen edhe te njerëzit, nevojiten eksperimente dhe studime klinike përpara se të nxirren përfundime mbi efektin e kafeinës në jetëgjatësinë njerëzore.
Charalampos “Babis” Rallis, autori kryesor i studimit, paralajmëroi se këto rezultate nuk duhet të shihen si rekomandim për të pirë sasi më të mëdha kafeje me qëllim zgjatjen e jetës.
Rëndësia e studimit qëndron më shumë te mekanizmi i zbuluar. AMPK është i pranishëm si te majaja, ashtu edhe te njerëzit dhe prej kohësh është objekt interesi në kërkimet mbi metabolizmin, sëmundjet dhe plakjen.
Nëse studimet e ardhshme konfirmojnë se kafeina ndikon në mënyrë të ngjashme edhe te qelizat njerëzore, zbulimi mund t’i ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë më mirë jo vetëm efektet e kafesë, por edhe mekanizmat biologjikë që kontrollojnë mënyrën se si qelizat reagojnë ndaj stresit dhe plaken.
inc-ad