Kryeministri rumun Ilie Bolojan tha sot (21 prill) se do të udhëheqë një qeveri minoritare për të siguruar që reformat e nevojshme për të shfrytëzuar fondet e Bashkimit Evropian të zbatohen, duke komentuar tërheqjen e Social Demokratëve (PSD) nga koalicioni qeverisës.
Udhëheqja e PSD-së, partisë më të madhe në koalicion, bëri thirrje të hënën që Bolojan të japë dorëheqjen. Brenda javës, partia do të tërheqë ministrat e saj nga qeveria katërpartiake, duke e lënë atë pa shumicën parlamentare.
Ky vendim e “zhyt” Rumaninë në një krizë politike, e cila pritet të rrisë kostot e huamarrjes (tashmë më të lartat në rajon) dhe të dëmtojë aftësinë kreditore të vendit, si dhe aksesin e tij në fondet evropiane.
Rumania rrezikon të humbasë rreth 11 miliardë euro nga fondet evropiane nëse nuk zbaton reformat për të cilat është zotuar deri në gusht.
PSD, e cila deri më tani ka miratuar të gjitha masat e qeverisë, thotë se mund të kthehet në koalicionin qeverisës, por nën udhëheqjen e një Kryeministri tjetër.
Bolozan, nga ana e tij, tha se Partia Liberale (PNL) kishte përjashtuar mundësinë e një koalicioni të ri me të majtën. Ai shtoi se do të bisedonte me partitë e tjera në koalicion se si mund të funksiononte një qeveri minoritare.
Pasi ministrat socialdemokratë të japin dorëheqjen, Bolojan do të emërojë ministra të përkohshëm nga radhët e anëtarëve të qeverisë aktuale. Ministrat e përkohshëm mund të shërbejnë për 45 ditë, derisa Parlamenti të miratojë përbërjen e një qeverie të re.
Qeveria mund të rrëzohet më shpejt nëse Social Demokratët dhe opozita, Aleanca për Bashkimin e Rumunëve (AUR), nacionaliste e krahut të djathtë, mbështesin një mocion të përbashkët mosbesimi.
Presidenti i qendrës, Nicos Dan, i cili emëron Kryeministrin, i ka bërë thirrje partive për një raund të parë konsultimesh nesër.
Shumica qeverisëse pro-evropiane nuk mund të ekzistojë pa PSD-në, partinë më të madhe në Parlament, e cila mban 28% të vendeve, por mbetet prapa AUR-së në sondazhet e opinionit. Zgjedhjet e ardhshme parlamentare në Rumani do të mbahen në kushte normale, në vitin 2028.
Koalicioni aktual qeverisës u formua 10 muaj më parë në një përpjekje për të ndaluar rritjen e partive të ekstremit të djathtë, por partitë përbërëse të tij janë përplasur vazhdimisht për shkak të shkurtimeve buxhetore./mxh