Pabarazia, emigracioni dhe të drejtat civile janë fushëbetejat ku kisha – dhe disa denominacione të tjera të krishtera – po luftojnë.
Simon Tisdall
Gjykata e Lartë nuk mund ta bëjë – ajo është e mbushur me konservatorë që i detyrohen atij për postet e tyre. Kongresi nuk do ta bëjë – republikanët ndjekin verbërisht urdhrat e tij, ndërsa demokratët janë keq të drejtuar dhe të përçarë. Për Shtëpinë e Bardhë të sotme, koncepti i kufizimeve kushtetuese mbi pushtetin ekzekutiv është një relike e vjetruar. Media – ose një pjesë e saj – bën ç’të mundet mes kërcënimeve të vazhdueshme ligjore. Por shumë shpesh, ajo detyrohet të paguajë çmimin. Gazetarët e guximshëm që insistojnë të bëjnë pyetje të pakëndshme ofendohen apo heshtohen: “Qetë, derrkush.”
Pra, kush do ta zbusë Donald Trumpin? Kush do të ndalojë puçin e tij kushtetues në zhvillim – shkatërrimin e demokracisë amerikane, të drejtave civile, standardeve të jetesës, reputacionit global dhe integritetit moral?
Votuesit mund të tentojnë ta frenojnë në mënyrë të tërthortë në zgjedhjet afatmesme të vitit të ardhshëm (ashtu si vepruan së fundmi në Nju Jork dhe gjetkë). Por ato zgjedhje janë një vit larg. Emergjenca është sot.
Ajo që SHBA ka nevojë urgjente tani, metaforikisht, është një kampion kombëtar – një Shën Gjergj modern që vret dragoin, shpëton popullin dhe siguron fitoren e së mirës ndaj së keqes.
Kush, realisht, mund ta luajë këtë rol të shpëtimtarit moral?
Para nesh del Leoni XIV, “papa amerikan”, i mbështetur nga Konferenca e Peshkopëve Katolikë të SHBA-së, nga kleri dhe aktivistët katolikë në terren – flamurmbajtës të papritur dhe në shfaqje për një rezistencë mbarëkombëtare kundër plagës trumpiste. Peshkopët hodhën dorashkën këtë muaj në një “mesazh të posaçëm”. Pabarazia, emigracioni dhe të drejtat civile janë fushëbetejat ku kisha – dhe disa denominacione të tjera të krishtera – kanë filluar të luftojnë.
“Ne kundërshtojmë dëbimet masive pa dallim”
“Ne kundërshtojmë dëbimin masiv pa dallim të njerëzve. Lutemi për një fund të retorikës çnjerëzore dhe dhunës,” thuhej në deklaratë.
Duke cituar taktikat brutale të agjentëve të ICE-it, peshkopët dënuan “klimën e frikës” të krijuar nga politikat e Trumpit, profilizimin e qytetarëve vulnerabël, kushtet tronditëse në qendrat e paraburgimit dhe mungesën e aksesit në kujdes shpirtëror.
Duke shprehur një pikëpamje të rrënjosur në Shkrimin e Shenjtë, që qeveria laburiste britanike dhe vende të tjera perëndimore do të bënin mirë ta dëgjonin, ata shtuan:
“E njohim se kombet kanë përgjegjësinë të rregullojnë kufijtë e tyre dhe të vendosin një sistem të drejtë emigracioni për të mirën e përbashkët.”
Por krijimi i rrugëve të sigurta e ligjore për emigrantët ishte zgjidhja më etike. Dinjiteti i njeriut dhe siguria kombëtare nuk janë në konflikt, thanë ata.
Papa Leoni XIV në krye të revoltës
Leoni, i lindur në Çikago, i cili është bërë gjithnjë më i zëshëm kundër politikave “çnjerëzore” të Trumpit që nga zgjedhja e tij në maj, sot qëndron në krye të kësaj revolte klerikale.
Në fillim të muajit, ai kërkoi nga ICE të rishikonte demonizimin e emigrantëve – mbi 2 milionë “të huaj të paligjshëm” janë dëbuar këtë vit dhe një numër rekord është arrestuar, sipas shifrave zyrtare. Ai kritikoi goditjet vdekjeprurëse amerikane kundër trafikantëve të dyshuar të drogës pranë Venezuelës, duke paralajmëruar se dhuna do të dështojë.
Ai sfidoi gjithashtu mohimin e krizës klimatike nga Trumpi, duke i thënë samitit Cop30 se krijimi i Zotit “po bërtet” për veprim.
Një lëvizje e re besimi kundër Trumpit
Opozita e organizuar kundër Trumpit midis grupeve katolike dhe të krishtera të “së majtës kristiane” po përhapet në terren.
Nga Nju Xhersi në Kaliforni, priftërinj dhe pastorë po udhëheqin protesta, bojkotime dhe iniciativa për të ndalur shkeljet e ICE-it.
“Katolikët janë veçanërisht mirë të pozicionuar për ta udhëhequr një lëvizje të tillë,” shkroi Maria J. Stephan, eksperte e rezistencës civile paqësore.
Rreth 22% e të rriturve në SHBA identifikohen si katolikë dhe më shumë se katër në dhjetë janë emigrantë ose fëmijë emigrantësh.
“Shumë katolikë janë tani ndër ata që jetojnë në frikë nga agjentët me maska që i rrëmbejnë në makina pa targa për t’i çuar në qendra paraburgimi… Ndërkohë, pothuajse tre milionë katolikë të zinj po vuajnë sulme ndaj ligjit për të drejtat e votës dhe dobësimit të mbrojtjeve të të drejtave civile,” shkroi Stephan.
Sulme ndaj politikave ekonomike të Trumpit
Kisha ka sulmuar edhe legjislacionin fiskal të Trumpit, duke e akuzuar për shkurtimet “të pamoralshme” në kujdesin shëndetësor dhe ndihmën ushqimore, si dhe për uljet e pajustifikueshme të taksave për më të pasurit.
“Mësimi katolik detyron besimtarët të mbrojnë dinjitetin e njeriut. Është e vështirë të imagjinohet si e shenjtë një ligj që pret programet për më të varfrit dhe zgjeron uljet e taksave për të pasurit,” shkroi profesori i teologjisë publike Esau McCaulley.
Jo të gjithë katolikët janë kundër Trumpit
Katolikët, si grupet e tjera fetare në SHBA, janë larg të qenit të bashkuar kundër Trumpit. Ai fitoi 55% të votës katolike vitin e kaluar, edhe pse mbështetja ka rënë ndjeshëm që atëherë.
Kritikët konservatorë e kanë tallur Leonin si “papën woke” – një kujtesë se në çështje si aborti dhe të tjera, hierarkia katolike shpesh mban qëndrime reaksionare dhe jo progresiste.
Një betejë më e gjerë: nacionalizmi i krishterë
Në mënyrë të ngjashme me sferën laike, ndarja është e thellë. “Nationalizmi i krishterë është partikularist, jo universal. Ka të bëjë me mbrojtjen e ‘nesh’ kundër ‘atyre’ – vendasit kundër emigrantëve. Ka të bëjë më shumë me pushtet se me dashuri. Më shumë me kërcënim se me shpresë,” shkroi komentatori David Brooks.
Ai mund të ketë folur për MAGA-n – ose për Reform UK.
A mund ta ndalë Leoni Trumpin?
Sjellja gjithnjë e më erratike diktatoriale, nihilizmi i dhunshëm, hipokrizia shfrytëzuese fetare dhe korrupsioni i hapur: kjo është sfida me të cilën përballen SHBA dhe bota. A është Leoni, duke folur për dinjitetin njerëzor, decencën dhe besimin, lideri të cilit i ka ardhur ora?
Ai është 70 vjeç. Papati është për jetë. Trumpit i kanë mbetur tre vjet në detyrë. Nëse zgjedh ta përdorë, Leoni ka autoritetin moral, intuitën politike dhe peshën ndërkombëtare për ta sfiduar Trumpin në mënyrë pozitive, në çështjet e varfërisë, pabarazisë, emigrantëve, të drejtave civile, Rusisë, Palestinës dhe të tjera.
Papa amerikan mund të bëjë atë që të tjerët qartësisht nuk munden: ta turpërojë dhe ta zbusë përbindëshin.
Për ta bërë këtë, ai ka nevojë për atë që kundërshtari i Trumpit, Papa Françesku i ndjerë, lutej: mbështetjen jo vetëm të katolikëve, por të “të gjithë burrave dhe grave të vullnetit të mirë”.
Këtë – dhe ndoshta një mrekulli të vogël. Në fund të fundit, Shën Gjergji trim u martirizua.
*Simon Tisdall është komentator i çështjeve të jashtme për The Guardian/ Përgatiti për botim: L.Veizi